به گزارش افق امروزدرحالیکه اقتصادهایی مانند کانادا در آمریکای شمالی، اتحادیه اروپا و چین در پی آغاز جنگ تجاری جهانی با عدم اطمینان روبهرو هستند، خاورمیانه نیز از پیامدهای این جنگ در امان نخواهد بود، هرچند که برخی فرصتها نیز برای این منطقه به وجود آمده است.
تأثیر نفت، دلار و بدهی
تأثیر مستقیم تعرفههای تجاری بر خاورمیانه محدود است. برای مثال، منطقه خلیجفارس تنها ۱۶ درصد از واردات آلومینیوم آمریکا را در سال ۲۰۲۴ تأمین کرده است. اما کاهش رشد اقتصادی جهانی به دلیل جنگ تجاری میتواند قیمت نفت را کاهش دهد، که این موضوع بر اقتصاد کشورهای وابسته به درآمدهای نفتی تأثیر خواهد گذاشت.
از سوی دیگر، کشورهای منطقهای که ارز خود را به دلار متصل کردهاند، مانند عربستان سعودی، امارات، قطر، عمان و بحرین، با افزایش هزینههای واردات مواجه میشوند. در صورت تقویت دلار، قیمت نفت نیز افزایش خواهد یافت، که ممکن است در کوتاهمدت برای صادرکنندگان نفت سودآور باشد، اما کاهش تقاضای جهانی برای نفت در بلندمدت تهدیدی جدی خواهد بود.
کشورهایی که بیشترین آسیب را میبینند
افزایش ارزش دلار همچنین بدهیهای خارجی را برای کشورهایی مانند لبنان، اردن و مصر سنگینتر میکند. بهویژه، اردن به دلیل وابستگی شدید صادراتی به آمریکا، بیشترین آسیب را متحمل خواهد شد، زیرا ۲۵ درصد از صادرات این کشور، عمدتاً منسوجات و جواهرات، به بازار آمریکا میرود. بااینحال، روابط دیپلماتیک نزدیک اردن با واشنگتن ممکن است به این کشور در مذاکره برای معافیتهای تعرفهای کمک کند.
مسیرهای تجاری جدید
جنگ تجاری جهانی همچنین ممکن است به ایجاد مسیرهای تجاری جدید در منطقه کمک کند. به گفته تحلیلگران، این موضوع میتواند تجارت بین کشورهای عضو شورای همکاری خلیجفارس و آسیا را تقویت کند، چراکه حجم تجارت بین این دو منطقه در حال حاضر سالانه ۱۵ درصد رشد دارد.
کشورهای حاشیه خلیجفارس همچنین میتوانند از روابط نزدیک خود با آمریکا برای کاهش تأثیرات جنگ تجاری استفاده کنند. ترامپ بارها از اوپک خواسته است تولید نفت خود را افزایش دهد تا قیمتهای جهانی نفت کاهش یابد. این اقدام که از قبل در دستور کار اوپک بوده، ممکن است بهعنوان پاسخی به درخواست رئیسجمهور آمریکا تلقی شود، که به کشورهای خلیجفارس فرصت میدهد روابط خود را با کاخ سفید مستحکمتر کنند.
بااینهمه درحالیکه جنگ تجاری جهانی چالشهای اقتصادی برای خاورمیانه ایجاد میکند، کشورهایی مانند امارات متحده عربی از طریق تنوعبخشی به شرکای تجاری خود توانستهاند تا حدی از آسیبهای این بحران بکاهند. گسترش روابط تجاری با کشورهای مختلف و کاهش وابستگی به اقتصادهای بزرگ مانند آمریکا و چین، راهکاری کلیدی برای حفظ ثبات اقتصادی در این منطقه به شمار میرود.