به گزارش افق امروز
نشست خبری معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد با حضور اصحاب رسانه، خبرنگاران و نمایندگان خبرگزاری‌ها برگزار شد؛ رویدادی که به میدان شفاف‌سازی، پاسخ به مطالبات افکار عمومی و تبیین واقعیت‌های سنگر تولید در فلات مرکزی ایران مبدل گردید.
۱. رسانه، بازوی جهاد تبیین و تولید پایدار
در مطلع این نشست، مهندس مهدی غیب‌اللهی، معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی یزد، با اشاره به رسالت بنیادین رسانه‌ها در تنویر افکار عمومی بیان داشت:
«رسانه‌ها بازوی امین و مکمل سنگر تولید هستند. آحاد جامعه شاید ندانند که جریان پایدار مواد غذایی بر سر سفره‌ها با چه سختی‌ها و مشقاتی تداوم یافته است. سال گذشته سالی فوق‌العاده دشوار برای اقتصاد تولید بود؛ از تلاطم‌های ارزی و سازوکار ماشه گرفته تا تبعات مستقیم دو نبرد سنگین منطقه‌ای، تحصن ناوگان باری و حادثه اسکله شهید رجایی که همگی مستقیماً اختلال در زنجیره امنیت غذایی کشور را نشانه رفته بودند. علاوه بر این، خروج و ساماندهی اتباع خارجی نیز واحدهای تولیدی یزد را در تأمین نیروی کارگری با چالش جدی مواجه ساخت. با وجود تمامی این تنگناها، تولیدکنندگان یزد حتی در گرمای طاقت‌فرسای بالای چهل و پنج درجه پا پس نکشیدند و حجم جوجه‌ریزی و تولید حتی از سنوات قبل فراتر رفت.»
۲. شاهکار بهره‌وری؛ خلق ۲۵ درصد ارزش افزوده با ۲.۵ درصد آب
معاون بهبود تولیدات دامی جهاد کشاورزی یزد در پاسخ به شبهات پیرامون سازگاری دامپروری با اقلیم خشک یزد تأکید کرد:
- سهم آب در برابر ارزش اقتصادی: بخش دام و طیور تنها ۲.۵ درصد از آب مصرفی بخش کشاورزی استان را مصرف می‌کند، اما سهمی معادل ۲۵ درصد از کل ارزش تولیدات و ارزش افزوده کشاورزی یزد را به خود اختصاص داده است.
- بهره‌وری مرغ گوشتی: پرورش یک قطعه مرغ گوشتی سه کیلوگرمی در یک بازه پنجاه‌روزه تنها به حدود ۲۵ لیتر آب نیاز دارد (روزانه ۴۰۰ تا ۵۰۰ سی‌سی) که توجیه اقتصادی و سازگاری اقلیمی آن را کاملاً اثبات می‌کند.
- تکیه بر آب مجازی: در حالی که کل منابع آبی بخش کشاورزی استان یزد حدود هفتصد و سی و پنج هزار مترمکعب است، بیش از دو برابر این رقم یعنی یک میلیون و پانصد و سی هزار مترمکعب آب مجازی از محل ورود نهاده‌ها، دان و علوفه از خارج کشور و دیگر استان‌ها وارد یزد می‌شود؛ راهبردی هوشمندانه که بدون مصرف منابع زیرزمینی استان، گوشت و شیر باکیفیت و ارزش افزوده صنعتی خلق می‌کند.
- شفافیت اقتصادی و رقابت بدون یارانه: زنجیره تولید دام و طیور یزد بدون دریافت رانت ارزی یا یارانه‌های میانی اداره می‌شود؛ دامدار نهاده را به قیمت واقعی جهانی می‌خرد و شیر خشک و فرآورده‌های دامی را بدون یارانه صادراتی به بازارهای بین‌المللی عرضه می‌کند، چراکه یارانه دولتی منحصراً در حلقه نهایی و در قالب کالابرگ الکترونیک به مصرف‌کننده نهایی می‌رسد.
۳. خوداتکایی و رکوردشکنی طیور در تأمین بازار منطقه
در بخش دوم نشست، دکتر حسین محمدزاده، مدیر امور طیور سازمان جهاد کشاورزی استان یزد، با تأکید بر اینکه حفظ امنیت غذایی در تلاطم‌های جهانی دستاوردی کم‌نظیر است، گزارش جامعی از وضعیت صنعت طیور ارائه داد:
- مرغ گوشتی: با ۶۸۲ واحد فعال و ظرفیت دوره جوجه‌ریزی ۱۲ میلیون قطعه، در سال گذشته بالغ بر ۳۸ میلیون و ۵۰۰ هزار قطعه جوجه‌ریزی انجام و بین ۷۲ تا ۷۶ هزار تن گوشت مرغ تولید شد. حدود ۴۰ درصد این تولید (بالغ بر ۴۰ هزار تن) مازاد بر مصرف یزد بوده که استان‌های جنوب کشور نظیر فارس، سیستان‌وبلوچستان، هرمزگان و کرمان را تغذیه می‌کند. در نیمه نخست سال جاری نیز نزدیک به ۱۹ میلیون جوجه‌ریزی صورت گرفته که نشان‌دهنده تحقق پنجاه درصدی اهداف سالانه است.
- تخم‌مرغ و پولت: ۴۴ واحد مرغ تخم‌گذار (با ظرفیت ۴ میلیون قطعه) سالانه ۴۵ هزار تن تخم‌مرغ تولید می‌کنند که با توجه به مصرف ۲۰ تا ۲۵ هزار تنی استان، دست‌کم ۲۵ هزار تن مازاد به سراسر کشور صادر می‌شود. همچنین ۷ واحد پرورش پولت نزدیک به ۷۰ درصد نیاز گله‌های جوان تخم‌گذار استان را در داخل تأمین می‌نمایند.
- انحصار ژنتیکی بلدرچین: یزد با ۱۹ واحد فعال و تولید ۲۳۸۰ تن گوشت بلدرچین، بیش از ۵۰ درصد گوشت بلدرچین کشور را در اختیار دارد؛ مضافاً اینکه استان یزد خاستگاه، بانک ژن و مهد اصلاح نژاد این پرنده در ایران است و گله‌های مولد دیگر استان‌ها از یزد تأمین می‌شوند.
- تنوع‌بخشی با بوقلمون، شترمرغ و کبک: تولید ۲۷۰۰ تن گوشت بوقلمون در ۳۳ واحد صنعتی (با افق جهش به ۳۲۰۰ تن)، تولید ۲۶۰ تن گوشت قرمز شترمرغ در ۳۸ واحد پرواربندی به عنوان دام کم‌آب‌بر آینده با خواص تغذیه‌ای فراسودمند، و پرورش ۷۹ تن گوشت کبک در ۵ واحد صنعتی.
- زنبورداری: فعالیت ۸۹۸ زنبورستان با نزدیک به ۹۹ هزار کندو و تولید ۵۵۷ تن عسل دارویی و ممتاز از مراتع کویری و کوهپایه‌ای یزد.
- انقلاب اصلاح نژاد مرغ بومی: دستیابی به نسل بیست‌وسوم اصلاح ژنتیکی در ایستگاه اختصاصی یزد؛ جایی که رکورد تخم‌گذاری مرغ سنتی روستاها از ۳۰ تا ۳۵ عدد در سال، به ۲۰۵ تا ۲۱۰ عدد تخم در دوره ۷۵ هفته‌ای ارتقا یافته و تحولی بزرگ در اشتغال خرد و اقتصاد روستایی پدید آورده است.
۴. ورود مدیر امور دام؛ راهبرد پایداری دامپروری و تولید شیر و گوشت قرمز
در بخش دیگری از این نشست، تریبون در اختیار دکتر عبدالحسینی‌زاده، مدیر امور دام معاونت بهبود تولیدات دامی جهاد کشاورزی استان یزد، قرار گرفت تا برنامه‌ها و رویکردهای مدیریت دام سبک و سنگین، چالش‌های تغذیه و دستاوردهای واحدهای گاوداری شیری و پرواربندی گوشت قرمز استان را برای خبرنگاران تشریح نماید.
مدیریت امور دام استان با اشاره به زنجیره ارزش تولید شیر و گوشت قرمز، همراه با معاونت بهبود تولیدات دامی بر این اصل بنیادین تأکید کردند که دامداری‌های صنعتی یزد با ارتقای مدیریت پرورش، رکورددار بازدهی تولید شیر و گوشت در شرایط سخت اقلیمی هستند و توانسته‌اند با کمترین اتلاف منابع و از مسیر مدیریت دقیق علوفه و جیره، سهم عمده‌ای در صادرات محصولات لبنی و شیرخشک کشور ایفا کنند.
۵. پاسخ‌های قاطع علمی به باورهای نادرست عمومی
بخش پایانی نشست به روشنگری درباره ابهامات بهداشتی و تغذیه‌ای گذشت:
- شایعه بی‌اساس مرغ هورمونی: هورمون رشد فرآورده‌ای فوق‌العاده گران‌قیمت در طب انسانی است و تزریق انفرادی آن به گله‌های چندهزارتایی از نظر فنی و اقتصادی کاملاً مردود است. وزن‌گیری سریع طیور در ۴۵ روز، ریشه در بیش از یک قرن اصلاح نژاد مستمر، جیره متعادل و مهندسی محیط پرورش دارد.
- سلامت مرغ یزد و رعایت دوره کارنس دارویی: آنتی‌بیوتیک‌های محرک رشد به تاریخ پیوسته‌اند و مصرف دارو صرفاً جنبه درمانی در سنین ۲۰ تا ۳۵ روزگی دارد. با اعمال دقیق دوره کارنس (۳ تا ۷ روز فاصله قطع دارو تا کشتار)، بیش از ۹۵ درصد مرغ‌های توزیع‌شده کاملاً پاک و فاقد هرگونه پسماند دارویی هستند. افزون بر آن، اقلیم خشک یزد مانع رطوبت بستر و بروز بیماری‌ها شده و مصرف آنتی‌بیوتیک در یزد به مراتب پایین‌تر از استان‌های مرطوب شمالی است.
- رنگ زرده تخم‌مرغ و کیفیت چیلرها: تمام تخم‌مرغ‌ها از حیث پروتئین پایه (۷ گرم) و ویتامین‌ها یکسان هستند و رنگ زرده صرفاً متأثر از رنگدانه‌های طبیعی گیاهی (عصاره گل همیشه‌بهار) است. همچنین بوی زهم ناشی از آب حوضچه‌های خنک‌کننده در کشتارگاه‌ها بوده که با شست‌وشو در منزل رفع می‌شود و با استقرار کامل خطوط نوین شست‌وشوی اتوماتیک با دوش‌های بهداشتی (گرید A پلاس)، این مسئله به کلی حل خواهد شد.