به گزارش افق امروز
هم‌مسیر با دانایی در هفته کتاب
نشست خبری تشریح برنامه‌های هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با حضور محمدمحسن رفیعی، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان یزد، حامد عطارها، معاون توسعه کتابخانه‌ها و جمعی از اهالی رسانه در محل کتابخانه مرکزی یزد برگزار شد. رفیعی در مطلع این نشست، با تسلیت ایام فاطمیه و گرامیداشت یاد شهدای والامقام و به‌ویژه رئیس‌جمهور شهید، ایشان را از اهل‌مطالعه‌ترین و کتابخوان‌ترین چهره‌های خدمتگزار کشور خواند که همواره بر ارتقای جریان فرهنگ مکتوب تأکید داشت.
یزد؛ پیشتاز سرانه‌های کالبدی و منابع کشور
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان با استناد به تازه‌ترین ارزیابی‌های نهاد کتابخانه‌های عمومی در شهریورماه، یزد را دارای رتبه نخست کشور در سرانه زیربنا و مخازن کتاب دانست و گفت: «هم‌اکنون ۹۵ باب کتابخانه نهادی، ۱۴ باب غیرنهادی، دو کتابخانه سیار (پوشش‌دهنده ۲۶ نقطه در یزد و بهاباد) و یک پانسیون مطالعاتی در استان فعال است که در مجموع ۱۳۶ نقطه خدمت را مدیریت می‌کنند. بیشترین سهم متعلق به مرکز استان با ۳۵ کتابخانه و ۴۷ نقطه و پس از آن شهرستان اردکان است و کمترین تعداد نیز به شهرستان خاتم با ۳ باب کتابخانه اختصاص دارد.»
وی با اشاره به وجود بیش از ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار نسخه کتاب در استان اظهار داشت: «به ازای هر شهروند یزدی دو جلد و به ازای هر عضو فعال ۳۳ جلد کتاب در مخازن موجود است. همچنین سرانه فضای مطالعه با ۶۶ هزار مترمربع، حدود ۵ مترمربع به ازای هر صد نفر بوده که ۵ درصد سهم کل کشور را شامل می‌شود. با استقرار نظام عضویت سراسری، ۸۳ هزار عضو فعال در استان ثبت شده و میزان امانت سالانه نیز با ثبت بیش از ۸۹۰ هزار نسخه، یزد را به جایگاه دوم کشور رسانده است؛ موفقیتی که مرهون زحمات خالصانه ۳۰۰ کتابدار و نیروی پرتلاش استان است.»
ابتکارات فرهنگی و لیگ کتاب‌بازی در روستاها
رفیعی از برگزاری بیش از ۱۰ هزار برنامه فرهنگی در طول سال گذشته خبر داد و تبدیل کتابخانه‌ها به پاتوق‌های سرزنده اجتماعی را راهبرد اصلی نهاد برشمرد. وی به برگزاری موفق «جام کتاب‌بازی» و اجرای «لیگ کتاب‌بازی» میان روستاهای برگزیده دهمین جشنواره روستاها و عشایر دوستدار کتاب (نصرآباد، اسفندآباد و عصمت‌آباد) اشاره کرد و گفت: «مجموعاً ۳۰۰ میلیون تومان اعتبار شامل جوایز نقدی، تجهیزات کتابخانه‌ای و بسته‌های اهدایی وزارت ارشاد به دهیاری‌ها و کتابخانه‌های این روستاها تعلق گرفت و مرحله پایانی این رقابت‌ها روز بیست‌وهفتم آبان در جریان نمایشگاه کتاب استان یزد برگزار خواهد شد.» وی همچنین به اجرای لیگ «مسجد، محله، کتابخانه» با مشارکت ۸۳ تیم سه‌نفره و راهیابی ۳۴ تیم به فینال استانی اشاره کرد و از پیشنهاد اجرای ملی این رویداد در جمع کتابداران کشور خبر داد.
توسعه ناوگان سیار و جذب کمک‌های خرد مردمی
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی یزد به دستاوردهای سامانه «اهدانش» اشاره کرد و گفت: «این بستر شفاف توانست با جلب اعتماد نیکوکاران، صد میلیون تومان اعتبار خرد جهت تجهیز و خرید کتاب برای کودکان مناطق محروم جذب کند. علاوه بر این، چهار انبار قدیمی کتاب در استان تجمیع و در قالب مرکز مبادله یکپارچه در کتابخانه امام علی (ع) با ۴۰ هزار نسخه ساماندهی شد.»
وی در خصوص ناوگان کتابخانه‌های سیار افزود: «در کنار خدمت‌رسانی کتابخانه سیار یزد در ۱۲ نقطه، دو دستگاه خودروی جدید با بهره‌گیری از اعتبارات مسئولیت اجتماعی در اردکان و مشارکت دهیاری‌ها در مهریز تأمین شده که در هفته کتاب به ناوگان استان ملحق می‌شوند تا گامی مؤثر به سوی هدف‌گذاری ده کتابخانه سیار در استان برداشته شود.»
ساماندهی عمرانی و پروژه‌های شاخص
رفیعی با مرور اقدامات سخت‌افزاری به افتتاح کتابخانه ۵۰۰ متری شهید ساداتی، راه‌اندازی ۲۴ اتاق مطالعه خصوصی در کتابخانه دکتر جوادی با مشارکت سالانه یک میلیارد تومانی خیّر آن، بهسازی کتابخانه عطایی بهاباد و مرمت بنیادین کتابخانه آیت‌الله طباطبایی با هزینه‌کرد هفت میلیارد تومانی از محل نیم‌درصد شهرداری‌ها و اعتبارات استانی اشاره کرد. وی همچنین تکمیل سالن همایش اردکان، بهسازی کتابخانه مرکزی میبد و توسعه کتابخانه آزادگان را از طرح‌های جاری دانست و از پیگیری فرآیند جذب نیروهای متخصص خبر داد.
پاسخ به مطالبات اصحاب رسانه: از معیشت تا حق مؤلف و کتب خطی
در بخش پرسش و پاسخ، مدیرکل و معاون توسعه کتابخانه‌ها به مطالبات خبرنگاران پاسخ دادند:
- معیشت کتابداران: رفیعی ضمن قدردانی از صبوری همکاران خود تصریح کرد که اصلاح پایدار حقوق نیازمند سازوکارهای کلان کشوری است؛ با این حال پیگیری تسهیلات بانکی و خدمات رفاهی استانی با جدیت ادامه دارد.
- احیای کتب خطی مساجد تاریخی: در پی تذکر خبرنگاران درباره مهجور ماندن کتب خطی مسجدی کهن در مجاورت خانه لاری‌ها، مدیرکل برای رایزنی با میراث فرهنگی و همکاری با کتابخانه وزیری جهت نجات این گنجینه‌ها اعلام آمادگی کرد.
- امنیت سامانه عضویت سراسری: حامد عطارها، معاون توسعه کتابخانه‌ها، نرخ مفقودی یا برگشت‌نخوردن امانت‌های بین‌استانی را با توجه به ثبت سامانه‌ای هویت افراد، ناچیز و بین ۳ تا ۵ درصد دانست که طبق رویه‌های رف‌خوانی و امانت بین‌کتابخانه‌ای حل‌وفصل می‌شود.
- فناوری‌های نوین و مانع کپی‌رایت: عطارها به امکانات سامانه «هم‌خوان»، رزرو برخط صندلی‌ها در کتابخانه مرکزی، مخزن ده هزار کتاب صوتی و اتصال به ۱۸۰۰ پایگاه علمی اشاره کرد و گفت: «چالش اصلی گسترش کتاب‌های دیجیتال و صوتی، رعایت قانون حق مؤلف و رضایت ناشران است؛ چنان‌که تبدیل کتاب مشهور مظفر سالاری به خط بریل به دلیل دریافت مجوز ناشر ماه‌ها زمان برد.»
- بخش روشندلان و گرانی کاغذ بریل: رفیعی نیز با تأکید بر اینکه یزد جزو پنج قطب اصلی تأمین منابع نابینایان در کشور است، از افزایش چشمگیر قیمت کاغذ بریل سخن گفت و تأکید کرد که نهاد با همراهی بهزیستی تلاش کرده روند تولید و ارسال منابع به کتابخانه‌های سراسر کشور دچار توقف نشود.