به گزارش افق امروز
امنیت غذایی صرفاً فراهم کردن غذا و تأمین کالری روزانه نیست؛ بلکه امنیت غذایی به مفهوم ارزشمند «امنیت تأمین مواد مغذی» و دسترسی آحاد جامعه به ریزمغذیها و پروتئینهای دارای ارزش بیولوژیک بالا، مؤلفه بنیادین در فراهم کردن سلامت عمومی، ارتقاء کارایی ذهنی و تابآوری زیستی افراد در هر کشور است. روز جهانی تخممرغ فرصتی مغتنم برای تبیین ابعاد علمی یکی از کاملترین بستههای زیستی طبیعت در سبد غذایی انسان است. در فیزیولوژی تغذیه، تخممرغ همواره به عنوان «پروتئین مرجع» شناخته میشود؛ چرا که ارزش بیولوژیک آن برابر با ۱۰۰ و ضریب بهرهوری پروتئین آن بالاترین رتبه را در میان منابع پروتئینی داراست. پروتئین تخممرغ حاوی تمام ۹ اسید آمینه ضروری برای بدن با ضریب هضم و جذب حقیقی بیش از ۹۴ درصد است که آن را به گزینهای بیبدیل برای ترمیم بافتها، عضلهسازی و سلامت عمومی جامعه تبدیل کرده است.
فراتر از پروتئین، زرده تخممرغ گنجینهای از ترکیبات فعال زیستی است. تخممرغ یکی از غنیترین منابع کولین است؛ مادهای که علاوه بر نقش کلیدی در تشکیل ناقل عصبی استیلکولین و تقویت حافظه، در چرخه متیلاسیون وارد شده و سطح «هموسیستئین» سرم خون را کاهش میدهد؛ از آنجا که بالا رفتن هموسیستئین یکی از عوامل اصلی تخریب دیواره عروق و بروز سکتههای قلبی است، کاهش آن توسط کولین، یک مزیت بیوشیمیایی ارزشمند است. همچنین، لوتئین و زآگزانتین موجود در زرده، با تجمع در ماکولای چشم، از شبکیه در برابر تنش اکسیداتیو محافظت کرده و مانع بروز کاتاراکت و تاری دید سالمندی میشوند. علاوه بر این، حضور ویتامینهای محلول در چربی (بهویژه ویتامین D فعال و A) در کنار عناصری مانند روی و سلنیوم، تقویتکننده سیستم ایمنی بدن است.
رویکرد نوین علوم تغذیه، باورهای سنتی درباره مضر بودن کلسترول تخممرغ را اصلاح کرده است. بیش از دوسوم اسیدهای چرب موجود در زرده تخممرغ از نوع «اسیدهای چرب غیراشباع یک پیوند دوگانه و چندپیونددوگانه مونو است که نه تنها عروق را مسدود نمیکنند، بلکه به ارتقای سطح کلسترول مفید خون یاری میرسانند. علاوه بر این، حضور مقادیر بالای لسیتین در زرده، با ایجاد کمپلکس با کلسترول در مجرای گوارشی، مانع از جذب کامل کلسترول رژیمی شده و همزمان با تسهیل انتقال و متابولیسم چربیها در کبد، از تجمع چربی و ابتلا به کبد چرب پیشگیری مینماید.
پایداری و بالندگی صنعت طیور در استان یزد، فراتر از یک فعالیت اقتصادی صِرف، رسالتی راهبردی در تحقق امنیت غذایی است. ظرفیتهای فعلی استان گواه این ادعاست؛ فعالیت ۷ واحد پرورش پولت با ظرفیت ۹۰۵ هزار قطعه که ۷۰ درصد نیاز استان را تأمین میکنند، در کنار ۴۴ واحد پرورش مرغ تخمگذار با ظرفیت ۴ میلیون قطعه، سالانه ۴۵ هزار تن تخممرغ را تولید میکند. با توجه به مصرف سرانه ۱۵.۴ کیلوگرمی و نیاز ۲۰ هزار تنی استان، مازاد تولید به میزان ۲۵ هزار تن به استانهای همجوار صادر میشود که نشاندهنده نقش کلیدی یزد در نقشه صنعت طیور کشور است.
با این حال، تحقق اهداف توسعهای و ارتقای تابآوری این صنعت، مستلزم نگاه ویژه و حمایت قاطع مسئولین ارشد استانی است. تخصیص منابع مالیِ هدفمند (شامل تسهیلات سرمایه ثابت و در گردش) و تأمین منابع آبی پایدار جهت احداث واحدهای جدید، از پیشنیازهای حیاتی برای توسعه متوازن است. تأکید ویژه این مدیریت بر تکمیل زنجیره ارزش، بهویژه تقویت حلقههای بالادستی (ایجاد گلههای اجداد و مادر) و توسعه صنایع تبدیلی، بستهبندی و فرآوری است که میتواند ضمن ایجاد ارزش افزوده حداکثری، جایگاه استان را تثبیت نماید. امید است با مساعدت و نگاه توسعهمحور مسئولین محترم، شاهد جهشی نو در تکمیل این زنجیره راهبردی باشیم.