به گزارش افق امروز
به نقل از خبرگزاری تسنیم صاحبان کسبوکار در سراسر آمریکا میگویند اختلالات زنجیره تأمین، افزایش هزینههای حملونقل و بیثباتی قیمتها، فعالیت اقتصادی آنها را با فشار بیسابقهای روبهرو کرده است؛ شرایطی که به گفته برخی فعالان اقتصادی، حتی از بحران دوران همهگیری کرونا نیز دشوارتر شده است.
طبق گزارش سیانان، “جف وویتا”، مدیرعامل شرکت توزیع قهوه «دیلوُرث کافی» در شهر رالی ایالت کارولینای شمالی، طی سالهای اخیر با مجموعهای از بحرانهای پیدرپی مواجه بوده است. برداشت نامطلوب قهوه در برزیل در سال ۲۰۲۴ قیمت معاملات آتی قهوه را به رکوردهای جدیدی رساند و تعرفههای جهانی دونالد ترامپ در سال بعد، هزینهها را بیش از پیش افزایش داد.
با آغاز جنگ علیه ایران در سال جاری و وقوع پدیده اقلیمی «سوپر النینو»، مشکلات این شرکت ابعاد تازهای پیدا کرده است. وویتا میگوید اختلالات حملونقل، کمبود کانتینر، افزایش هزینهها به دلیل تحولات دریای سرخ و رشد قیمت کود، دورهای از بیثباتی را ایجاد کرده که شرکتش تاکنون تجربه نکرده است.
او تأکید کرد: «عدم قطعیت بسیار زیادی وجود دارد.»
مشکلات مشابه در صنایع مختلف آمریکا گسترش یافته است. نظرسنجی ماهانه مؤسسه مدیریت عرضه آمریکا در اوایل سپتامبر، پس از آنکه چند مدیر کسبوکار شرایط کنونی را با دوران همهگیری کرونا مقایسه کردند، توجه زیادی را جلب کرد. برخی از پاسخدهندگان حتی معتقد بودند بحران فعلی از دوره کرونا دشوارتر است.
“جک بافینگتون”، مدیر برنامه زنجیره تأمین در دانشگاه دنور، گفت: «این مشکل قطعاً بزرگتر از کروناست. شرایط کاملاً متفاوت است؛ این یک مشکل انرژی است.»
اختلالات گسترده و بیثباتی قیمتها، کسبوکارها را مجبور کرده است میان تصمیمهای دشوار دست به انتخاب بزنند. شرکتها نمیتوانند برای آینده برنامهریزی دقیقی داشته باشند و مشتریانی که نسبت به تورم حساس شدهاند، تمایلی به پذیرش افزایش بیشتر قیمتها ندارند.
کاهش قیمت نفت پس از پایان جنگ؛ وعدهای که همه مشکلات را حل نمیکند
دولت ترامپ تلاش کرده است جنگ ایران را یک اختلال اقتصادی موقت معرفی کند و این دیدگاه را مطرح کرده است که با پایان جنگ، کاهش قیمت انرژی میتواند به سرعت روند تورم را معکوس کند. با این حال، مشکلات انباشتهشده در زنجیره تأمین نشان میدهد حتی در صورت پایان فوری جنگ، بازگشت قیمتها به شرایط پیشین به سادگی امکانپذیر نخواهد بود.
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال در روز کارگر آمریکا اعلام کرد که پس از پیروزی در جنگ با ایران، «قیمت نفت بهشدت کاهش خواهد یافت» و این اتفاق بهسرعت رخ خواهد داد.
در اواسط ژوئن، پس از آنکه تنگه هرمز بهطور موقت و در پی امضای تفاهمنامه میان آمریکا و ایران بازگشایی شد، قیمت بنزین به کمتر از ۴ دلار در هر گالن رسید و قیمت نفت نیز به پایینتر از سطح پیش از جنگ سقوط کرد.
“مایک جانسون”، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، نیز در یک نشست خبری گفت قیمت سوخت بیش از حد بالاست و حلوفصل وضعیت تنگه هرمز میتواند به کاهش هزینه سوخت و در نتیجه کاهش قیمت مواد غذایی کمک کند.
با این حال، از ماه ژوئن شرایط اقتصادی تغییر کرده است. افزایش هزینه سوخت و حملونقل به بخشهای مختلف اقتصاد سرایت کرده و تورم پایه، که قیمتهای نوسانپذیر انرژی و مواد غذایی را در نظر نمیگیرد، در ماه گذشته بیشترین افزایش خود را از آوریل ثبت کرده است. افزایش قیمت خدمات نیز اهمیت ویژهای دارد، زیرا این هزینهها معمولاً پس از افزایش بهسرعت کاهش نمییابند.
افزایش هزینه سوخت و اختلال در مسیرهای دریایی
قیمت گازوئیل از ماه مارس دو برابر شده است؛ عاملی که به تشدید جنگ در خاورمیانه، ادامه حملات اوکراین به پالایشگاههای روسیه و محدودیت صادرات سوخت ارتباط داده شده است. از سوی دیگر، اختلالات آبوهوایی نیز هزینههای حملونقل دریایی را افزایش دادهاند. دو توفان پیدرپی، بندر شانگهای، بزرگترین بندر کانتینری جهان، را عملاً به مدت دو هفته تعطیل کردند و همچنان باعث تأخیرهای قابل توجه در جابهجایی کالاها میشوند.
پایان جنگ ایران بهتنهایی نمیتواند ممنوعیت صادرات گازوئیل روسیه را برطرف کند؛ ممنوعیتی که حدود ۱۲ درصد از عرضه دریابرد گازوئیل جهان را تحت تأثیر قرار داده است. همچنین پایان جنگ تأثیری بر اختلالات ناشی از شرایط جوی نخواهد داشت.
در دریای سرخ نیز فعالیت دوباره نیروهای انصارالله یمن، همسو با ایران، و دزدان دریایی سومالی، شرکتهای کشتیرانی را وادار کرده است برای جلوگیری از حملات، مسیر کشتیهای خود را از اطراف قاره آفریقا تغییر دهند.
“رایان پیترسن”، مدیرعامل شرکت فلکسپورت، فعال در حوزه نرمافزارهای لجستیک و زنجیره تأمین، گفت این وضعیت در سال جاری ۱۵ درصد از ظرفیت حملونقل دریایی جهان را کاهش داده است.
او با اشاره به ۲۵ سال فعالیت خود در صنعت لجستیک گفت: «هرگز شرایطی به این بدی ندیدهام.»
کسبوکارهای کوچک در آستانه تحملناپذیر هزینهها
“شان براونلی”، مدیرعامل شرکت «ریوناکس» که در زمینه تولید طناب، بند و قلاده فعالیت میکند، میگوید کسبوکارهای کوچک تا آخرین لحظه تلاش میکنند افزایش هزینهها را خودشان تحمل کنند، اما اکنون فشار اقتصادی به مرحلهای شدید رسیده است.
براونلی پس از ۲۵ سال خدمت در تفنگداران دریایی آمریکا وارد عرصه تولید شد تا شرکتی ایجاد کند که از اشتغال و تولید داخلی حمایت کند. با این حال، بیثباتی شرایط اقتصادی، تحقق این هدف را تهدید میکند.
او تأکید کرد: «ما فقط پیشبینیپذیری میخواهیم.»
چرا بحران کنونی با دوران کرونا تفاوت دارد؟
در سال ۲۰۲۰، کشتیهای کانتینری هفتهها در انتظار ورود به بنادر متوقف میشدند و فروشگاهها با کمبود کالاهایی مانند دستمال توالت، ماسک و مواد ضدعفونیکننده مواجه بودند. زنجیره تأمین عملاً متوقف شد و سپس بهتدریج فعالیت خود را از سر گرفت.
اما شرایط کنونی الگوی متفاوتی دارد. حملونقل گاهی برقرار میشود، سپس با اختلال مواجه میشود و پس از بهبود دوباره شرایط وخیمتر میشود. قیمتها نیز بهجای حرکت در یک مسیر مشخص، پیدرپی افزایش و کاهش مییابند و گاه به سطوح بالاتری صعود میکنند.
براونلی میگوید زنجیره تأمین همچنان فعال است، اما در مقایسه با دوران کرونا، با هزینه، اصطکاک و عدم قطعیت بسیار بیشتری همراه شده است.
وویتا نیز با اشاره به تجربه شرکت خود گفت دوران کرونا ترسناک بود، اما شرایط کنونی فشار روانی بیشتری به کسبوکار وارد میکند.
کاهش ذخایر و افزایش فشار بر شرکتهای قهوه
شرکت دیلوُرث کافی که پیشتر منابع قهوه خود را ۱۲ تا ۲۴ ماه زودتر مشخص میکرد، اکنون ناچار است برنامه تأمین خود را به بازهای سه تا ششماهه محدود کند.
وویتا میگوید این شرکت به دلیل هزینههای بالای حملونقل، نقدینگی محدودی دارد و نمیتواند مانند گذشته قهوه ذخیره کند. حاشیه سود کاهش یافته و مشتریان نیز درآمد قابلمصرف کمتری نسبت به سالهای پس از همهگیری دارند.
شرایط آبوهوایی ناشی از سوپر النینو نیز نگرانیهایی درباره برداشت قهوه در ویتنام و برزیل ایجاد کرده است.
در شرایط عادی، حجم فروش ماهانه شرکت حدود ۵ درصد نوسان دارد، اما اکنون این نوسان به ۲۰ درصد افزایش یافته است.
مدیرعامل دیلوُرث کافی در پایان گفت: «این وضعیت برای ما جدید است. گازوئیل تا چه زمانی بالای ۶ دلار باقی خواهد ماند؟ چگونه باید این هزینهها را به مشتریان منتقل کنیم؟ مشتریان ما نیز با همان مشکلاتی روبهرو هستند که ما با آنها مواجهیم.»