به گزارش افق امروز
ورزش یزد این روزها فقط درگیر برگزاری یک مناسبت تقویمی نیست؛ بلکه در حال عبور از یک مقطع تعیینکننده است. از یکسو، عملکرد ورزشکاران یزدی در آوردگاههای آسیایی، جایگاه استان را در سطح ملی برجستهتر کرده و از سوی دیگر، حجم پروژههای نیمهتمام، مطالبه شهرستانها برای عدالت ورزشی، دغدغه بانوان ورزشکار، مطالبه عمومی برای کاهش هزینه ورزش و انتظار جامعه از نقشآفرینی صنایع، رسانهها و نهادهای شهری، همگی ورزش استان را به نقطهای رساندهاند که دیگر نمیتوان با اقدامات حداقلی از کنار آن عبور کرد.
در چنین فضایی، نشست خبری مدیرکل ورزش و جوانان استان یزد به مناسبت هفته تربیت بدنی، صرفاً ارائه یک فهرست برنامه نبود؛ بلکه ترسیم نقشهای از مسائل، اولویتها، چالشها و افقهای پیشروی ورزش استان بود. از استخرهای رایگان و نیمبها برای مردم گرفته تا تکمیل پروژههای معطلمانده، از تأکید بر ورزش بانوان و استعدادیابی بومی تا حمایت از معلولان، بیماران خاص، پیشکسوتان و قهرمانان، و از مطالبه سهم ورزش از مسئولیت اجتماعی صنایع تا ضرورت همافزایی با شهرداری، هیئتهای مذهبی و رسانهها؛ همه این موارد نشان داد که ورزش یزد نیازمند یک نگاه هماهنگ، توسعهمحور و آیندهنگر است.
سید احمد هاشمی مدیرکل ورزش و جوانان استان یزد در نشست خبری هفته تربیت بدنی، با ارائه گزارشی از وضعیت ورزش استان، برنامههای این هفته را ترکیبی از رویدادهای میدانی، طرحهای فرهنگی، برنامههای آموزشی، خدمات عمومی و پروژههای عمرانی دانست و گفت: ورزش یزد در ماههای اخیر هم در میدان قهرمانی و هم در حوزه زیرساخت، اتفاقات مهمی را تجربه کرده و اکنون در آستانه مرحلهای تازه از تحرک و توسعه قرار گرفته است.
وی با اشاره به حضور ورزشکاران یزدی در رقابتهای آسیایی، اظهار کرد: اعزام ۱۰ ورزشکار از استان به این رقابتها و ثبت نخستین مدال طلای تاریخ ورزش یزد، نقطه عطفی مهم در کارنامه ورزش استان بود. وی با بیان این که نسبت عملکرد ورزشکاران یزدی به ظرفیت جمعیتی و امکانات موجود، جایگاه قابل توجهی برای استان رقم زده است، افزود: این دوره را میتوان از موفقترین ادوار حضور یزد در رقابتهای آسیایی دانست؛ هرچند برخی حوادث و موانع نیز سبب شد استان از دستیابی به افتخارات بیشتر بازبماند.
وی سپس با تشریح برنامههای هفته تربیت بدنی گفت: برای این هفته در استان یزد در مجموع ۲۰۸ برنامه ورزشی پیشبینی شده که شامل ۷۴ همایش و ۱۳۴ مسابقه در سطوح مختلف شهرستانی، استانی و حتی انتخابی تیم ملی است. به گفته وی، علاوه بر این رویدادها، ۵۲ برنامه فرهنگی و آموزشی نیز برای گسترش نشاط اجتماعی، ارتقای آگاهی عمومی و توسعه فرهنگ ورزش طراحی شده است.
مدیرکل ورزش و جوانان استان یزد از نواخته شدن نمادین زنگ ورزش در زورخانه حضرت علی ابن ابیطالب(ع) به مناسبت آغاز هفته تربیت بدنی خبر داد و افزود: یادواره شهدای ورزشکار استان نیز در همین ایام برگزار میشود و شهید چاکرالحسینی، از مربیان پیشکسوت کشتی شهرستان ابرکوه، به عنوان شهید شاخص این یادواره معرفی شده است. وی همچنین به بزرگداشت دیگر شهدای ورزشکار از جمله شهدای شاخص شهرستانها اشاره کرد و بر پیوند میان فرهنگ ایثار و فضای ورزش تأکید داشت.
هاشمی در ادامه یکی از مهمترین برنامههای مردمی این هفته را رایگان شدن سانسهای آزاد استخرهای زیرپوشش اداره کل ورزش و جوانان در روز ۲۶ مهر اعلام کرد و گفت: در تمام طول هفته تربیت بدنی نیز این استخرها بهصورت نیمبها در اختیار مردم قرار میگیرند. وی تصریح کرد این برنامه منحصر به مرکز استان نیست و شهرستانها نیز مشمول آن هستند، هرچند استفاده از ظرفیت استخرها بر اساس ثبتنام، ظرفیت هر مجموعه و سامانههای اعلامی مدیریت خواهد شد تا از ازدحام و نارضایتی جلوگیری شود.
وی با اشاره به گستردگی برنامههای شهرستانی و روستایی گفت: در مروست و بهاباد همایشهای پیادهروی و ورزشهای همگانی در روزهای هفتم و هشتم آبان برگزار میشود و این برنامهها به صورت زنده از شبکه سه پخش خواهد شد؛ موضوعی که میتواند ظرفیتهای ورزشی مناطق کمتر دیدهشده استان را نیز به نمایش بگذارد.
مدیرکل ورزش و جوانان استان در بخش دیگری از سخنانش از آماده شدن چند طرح مهم عمرانی برای افتتاح خبر داد و افزود: ساختمان اداری ورزش و جوانان شهرستانهای هرات و مهریز، زمینهای چمن مصنوعی بیده و بفروئیه میبد، سالن ورزشی صدرآباد ندوشن، ورزشگاه مجومرد، بخشهایی از طرح اصلاح و تکمیل ورزشگاه ۲۲ بهمن و زمینهای تنیس تفت از جمله پروژههایی هستند که برای بهرهبرداری آماده شدهاند. وی گفت با توجه به سفر قریبالوقوع وزیر ورزش و جوانان به یزد، احتمال زیاد این طرحها در جریان همین سفر افتتاح خواهند شد.
هاشمی با تشریح رویکرد جدید اداره کل در قبال پروژههای نیمهتمام گفت: در سالهای گذشته، توزیع پراکنده اعتبارات میان پروژههای متعدد موجب طولانی شدن زمان تکمیل آنها میشد؛ بهگونهای که برخی طرحها با وجود گذشت شش تا هشت سال، هنوز در حدود ۳۰ درصد پیشرفت باقی مانده بودند. اما اکنون سیاست اداره کل این است که اعتبارات به شکل هدفمند روی تعداد مشخصی از پروژهها متمرکز شود تا به سرانجام برسند. وی تأکید کرد اداره کل از محل اعتبارات دولتی وارد کلنگزنیهای جدید بدون پشتوانه نمیشود و تنها در طرحهای مشارکتی با دهیاریها، خیرین و بخش خصوصی، آن هم در صورت پیشرفت قابل قبول اولیه، وارد عمل خواهد شد.
وی در ادامه به اصلاح ورزشگاه ۲۲ بهمن شهر یزد اشاره کرد و گفت: این مجموعه با اقداماتی مانند بهسازی بخشهایی از زیرساخت، نور، چمن و فضاهای جانبی در مسیر ارتقا قرار گرفته و پس از تکمیل این روند، ورزشگاه شهید پاکنژاد نیز به عنوان یکی از مجموعههای قدیمی، خاطرهانگیز و مهم شهر یزد در اولویت اصلاح و بازآفرینی خواهد بود.
مدیرکل ورزش و جوانان استان یزد همچنین از رشد ۱۰ درصدی سرانه ورزشی استان خبر داد و گفت: سرانه فعلی فضاهای ورزشی تحت پوشش اداره کل به حدود ۰.۷۶ مترمربع رسیده، در حالی که میانگین کشوری حدود ۰.۸۳ مترمربع است و هدف ما رساندن این عدد به یک مترمربع به ازای هر نفر است. او در عین حال تأکید کرد که مرکز استان به دلیل تمرکز جمعیت، کمترین سرانه را در میان شهرستانها دارد و رقم آن حدود ۰.۶۹ مترمربع است؛ مسئلهای که لزوم سرمایهگذاری بیشتر در شهر یزد را روشن میسازد.
هاشمی در بخش دیگری از اظهاراتش، توسعه ورزش همگانی را یکی از راهبردهای اصلی اداره کل دانست و گفت: اجرای طرحهایی مانند شادراههای ورزشی، برنامههای سحر، سپاس و گام ایران، تنها بخشی از تلاشها برای تحرکبخشی به جامعه است. وی در عین حال تصریح کرد که اجرای مصوبه مربوط به در اختیار قرار گرفتن اماکن ورزشی دستگاههای اجرایی برای استفاده بهینه عمومی هنوز به نتیجه مطلوب نرسیده و اگر این ظرفیت فعال شود، هزینه ورزش مردم کاهش خواهد یافت.
در حوزه باشگاهها نیز مدیرکل ورزش و جوانان استان به گلایههای مردم از هزینههای بالا اشاره کرد و گفت: تعرفه رسمی ابلاغی مربوط به سال ۱۴۰۴ است و برخی باشگاهها به دلیل هزینههای جاری، فراتر از نرخهای مصوب عمل میکنند که موجب نارضایتی عمومی شده است. وی با اشاره به محدودیت اختیارات استانی در تعیین تعرفهها افزود: این موضوع به وزارت ورزش منتقل شده، بازرسی از باشگاهها ادامه دارد و درجهبندی و نظارت بر نحوه فعالیت آنها در دستور کار است. او همچنین گفت اداره کل در کنار نظارت، تلاش میکند باشگاههای فاقد مجوز را به جای برخورد صرف، به سمت قانونی شدن و دریافت مجوز هدایت کند.
بخش مهمی از این نشست به مطالبات خبرنگاران درباره ورزش بانوان اختصاص داشت. در این زمینه، ضمن تشریح پیگیریهای انجامشده برای فوتبال و فوتسال بانوان، اعلام شد در جلسهای با مسئولان باشگاه شهید قندی و مدیران مرتبط، دستورهای لازم برای حمایت از این تیمها صادر شده و در زمینههایی مانند لباس، رفتوآمد و سایر نیازهای اجرایی، حمایت لازم در حال انجام است. در تکمیل این محور، معاون بانوان اداره کل نیز با اشاره به فعالیت صدها باشگاه دارای مجوز برای بانوان، توسعه ورزش خانوادهمحور، اجرای برنامههای ملی در حوزه عدالت ورزشی و افزایش ورزشکاران سازمانیافته زن، تأکید کرده بود که با وجود محدودیت زیرساخت در برخی شهرستانها، تلاش برای بهینهسازی فضاهای اختصاصی یا زمانبندی مناسب برای ورزش بانوان ادامه دارد.
در حوزه جوانان نیز هاشمی در پاسخ به انتقادها درباره کمفروغ بودن این بخش نسبت به حوزه ورزش، توضیح داد که اداره کل در موضوعاتی مانند وام ازدواج و فرزندآوری، نقش تصمیمساز و پیگیر دارد نه تصمیمگیر نهایی. وی گفت با تشکیل جلسات در ستاد ساماندهی امور جوانان، ارائه مستندات، رایزنی با شبکه بانکی و پیگیری در سطح استانداری، روند پرداخت این تسهیلات نسبت به مقاطع قبل بهبود یافته است، هرچند هنوز با وضعیت مطلوب فاصله وجود دارد.
مدیرکل ورزش و جوانان یزد در ادامه به واگذاری اماکن ورزشی به بخش خصوصی بر اساس قوانین موجود اشاره کرد و گفت: جز چند سالن اصلی مورد نیاز برای رویدادهای مهم، سایر فضاها طبق ضوابط واگذار میشوند و درآمد حاصل از این واگذاریها بدون استثنا به همان شهرستان بازمیگردد تا صرف توسعه ورزش، حمایت از هیئتها و هزینههای مرتبط با همان منطقه شود.
یکی از صریحترین بخشهای نشست، مربوط به مطالبه سهم ورزش از مسئولیت اجتماعی صنایع و معادن استان بود. هاشمی و دیگر مسئولان حاضر در نشست تصریح کردند که صنایع بزرگ آلاینده یا بهرهبردار از منابع استان باید سهم روشن و ملموسی در توسعه ورزش یزد داشته باشند. در این میان، به مجموعه اقدامهای انجامشده در اردکان و پیرامون باشگاه چادرملو اشاره شد؛ از جمله بهسازی ورزشگاه آزادی، فراهم کردن شرایط تمرین و برگزاری رقابت، و حتی خرید زمین برای استقرار دفتر باشگاه در خود شهرستان. در عین حال تأکید شد که ورزش استان هنوز با سطح مطلوب بهرهمندی از مسئولیت اجتماعی صنایع فاصله دارد و این حوزه نیازمند مطالبهگری عمومی و رسانهای مستمر است.
در محور قهرمانان و مدالآوران نیز مدیرکل ورزش و جوانان استان از تدوین و تصویب سازوکاری برای پاداشهای استانی خبر داد و اعلام کرد برای مدالآوران طلا، نقره و برنز در سطوح مورد نظر، بستههای حمایتی مشخصی پیشبینی شده است تا افزون بر پاداشهای وزارت ورزش، استان نیز نقش مؤثرتری در تکریم قهرمانان خود ایفا کند. این بخش از سخنان او در پاسخ به پرسشهایی درباره میزان حمایت مادی و معنوی از افتخارآفرینان یزد مطرح شد.
وی همچنین از همکاریهای رو به گسترش با شهرداری، سپاه، هیئتهای مذهبی و دیگر مجموعهها سخن گفت و خبر داد که شهرداری یزد در حال برنامهریزی برای ساخت یک سالن بزرگ ششهزار نفره است؛ طرحی که در صورت تحقق، میتواند یکی از مهمترین پشتوانههای توسعه میزبانی ورزشی در مرکز استان باشد. هاشمی همچنین از نشست با بزرگان هیئتهای مذهبی استان و بهرهگیری از ظرفیت حسینیهها و تکایا برای توسعه برخی رویدادهای ورزشی و نشاط اجتماعی یاد کرد و این همافزایی را از مزیتهای مهم یزد دانست.
در بخشهای دیگر نشست، موضوعهایی چون حمایت از معلولان، جانبازان و بیماران خاص از طریق اختصاص سانسهای ویژه و تخفیفهای قابل توجه، وضعیت ورزش صبحگاهی در پارکها، لزوم نظارت دقیق بر مربیان فاقد صلاحیت، ضرورت توجه بیشتر به پیشکسوتان در زمان حیات و استفاده از ظرفیت رسانهها برای معرفی رشتهها، هیئتها و قهرمانان استان نیز مطرح شد؛ موضوعهایی که نشان داد ورزش یزد تنها به ساخت سالن و برگزاری مسابقه نیاز ندارد، بلکه به یک منظومه کامل از فرهنگسازی، قانونمندی، سلامتمحوری، عدالتورزی و روایتگری رسانهای نیز وابسته است.
هاشمی در پایان با تأکید بر اینکه اداره کل ورزش و جوانان یزد به عنوان دبیر تحرکبخشی سند توسعه سلامت استان انتخاب شده است، گفت: همکاری با دستگاههایی مانند دانشگاه علوم پزشکی و شهرداری آغاز شده، اما هنوز کافی نیست و برخی موانع درونسازمانی، اجرای کامل اسناد مشترک را کند کرده است. او ابراز امیدواری کرد که با وفاق بیشتر میان نهادها، پشتیبانی رسانهها، مشارکت صنایع و همراهی مردم، ورزش یزد بتواند هم در بخش قهرمانی و هم در ورزش همگانی وارد دورهای تازه و مؤثر شود.
واکاوی و تحلیل :
نخست: هفته تربیت بدنی در یزد؛ عبور از مناسبتمحوری به میدانداری اجتماعی
نخستین نکته مهم در اظهارات مدیرکل ورزش و جوانان یزد، حجم و تنوع برنامههایی است که برای هفته تربیت بدنی پیشبینی شده است. وقتی از بیش از ۲۰۰ برنامه، دهها همایش، بیش از صد مسابقه و دهها برنامه فرهنگی و آموزشی سخن گفته میشود، در واقع با یک سیاست مواجهیم که تلاش دارد هفته تربیت بدنی را از یک مناسبت تشریفاتی خارج کند و به یک بستر اجتماعی برای جلب مشارکت عمومی تبدیل سازد. این نگاه، اگر درست اجرا شود، میتواند ورزش را از دایره حرفهایها بیرون آورده و به متن زندگی روزمره مردم وارد کند.
نکته دوم، تمرکز بر خدمات مستقیم به مردم است؛ از جمله رایگان شدن سانسهای آزاد استخرها و نیمبها شدن استفاده از این فضاها. این اقدام از منظر ارتباط اجتماعی، یک پیام روشن دارد: ورزش فقط برای قهرمانان و باشگاههای خاص نیست، بلکه مردم عادی نیز باید سهمی عینی و ملموس از سیاستهای ورزشی داشته باشند. در شرایطی که هزینه ورزش برای خانوارها افزایش یافته، هر سیاستی که دسترسی عمومی را تسهیل کند، میتواند هم از نظر اجتماعی و هم از نظر رسانهای بازتاب مثبت قابل توجهی داشته باشد.
نکته سوم، پیوند برنامههای هفته تربیت بدنی با روستاها، شهرستانها و حتی پخش زنده تلویزیونی است. این مسئله نشان میدهد یزد میکوشد تمرکز صرف بر مرکز استان را تا حدی کاهش دهد. اگر این روند استمرار یابد، میتواند به بازتوزیع نمادین توجه و اعتبار میان مناطق مختلف استان منجر شود؛ موضوعی که در استانی با تنوع جغرافیایی و پراکندگی جمعیت، اهمیت راهبردی دارد.
دوم: پروژههای نیمهتمام؛ نشانه تغییر رویکرد از پراکندگی به تمرکز
یکی از مهمترین محورهای نشست، توضیح درباره پروژههای نیمهتمام بود؛ پروژههایی که در بسیاری از استانها به معضل فرساینده نظام بودجهریزی تبدیل شدهاند. توضیحات ارائهشده از سوی مدیرکل ورزش و جوانان یزد نشان میدهد که دستکم در سطح سیاستگذاری، نگاه تازهای شکل گرفته است؛ یعنی به جای توزیع ریز و کماثر منابع میان پروژههای متعدد، قرار است چند پروژه اولویتدار بهصورت کامل به پایان برسند. این تغییر رویکرد، اگر واقعاً در اجرا نیز حفظ شود، میتواند از اتلاف بودجه و فرسودگی اجتماعی ناشی از پروژههای معطل بکاهد.
از منظر فنی، تمرکز بر تکمیل طرحهایی که درصد پیشرفت بالاتری دارند، منطقیترین انتخاب در وضعیت محدودیت مالی است. تجربه نشان داده است که کلنگزنیهای متعدد بدون پشتوانه مالی، نهتنها توسعه ایجاد نمیکند بلکه بیاعتمادی عمومی را نیز افزایش میدهد. در این نشست بهصراحت اعلام شد که سیاست اداره کل، پرهیز از آغاز طرحهای جدید بدون پشتوانه و حرکت به سمت مشارکت با خیرین، دهیاریها و بخش خصوصی است. این موضع، نشانهای از واقعگرایی مدیریتی است.
با این حال، چالش اصلی این است که آیا این رویکرد میتواند در برابر فشارهای محلی، مطالبات سیاسی و توقعهای منطقهای مقاومت کند یا نه. در استانهایی مانند یزد، همواره هر شهرستان خواستار سهم خود از پروژههای جدید است. هنر مدیریت در چنین شرایطی، آن است که بتواند منطق تمرکز منابع را برای افکار عمومی تبیین کند و در عین حال حس محرومیت مناطق کمبرخوردار را نیز کاهش دهد. رسانهها در این میان میتوانند نقش کلیدی در توضیح این سیاست و مطالبهگری هوشمندانه ایفا کنند.
سوم: ورزش همگانی، هزینههای مردم و مسئله عدالت در دسترسی
در بخش مهمی از سخنان مطرحشده، یک نگرانی جدی خودنمایی میکند: ورزش کردن برای مردم در حال گران شدن است. از تعرفه بالای باشگاهها گرفته تا محقق نشدن واگذاری و بهرهبرداری عمومی از اماکن ورزشی دستگاهها، مجموعهای از موانع وجود دارد که میتواند ورزش را برای بخشی از جامعه به کالایی کمدسترس تبدیل کند. در این میان، تصمیم به رایگان یا نیمبها کردن استخرها هرچند ارزشمند است، اما بیشتر نقش مُسکن کوتاهمدت را دارد و به تنهایی مشکل ساختاری را حل نمیکند.
از منظر عدالت اجتماعی، توسعه ورزش همگانی زمانی معنا پیدا میکند که شهروندان در نقاط مختلف استان، با سطح درآمدهای گوناگون، بتوانند به شکلی آسان و کمهزینه به امکانات ورزشی دسترسی داشته باشند. این هدف بدون فعال شدن ظرفیت مدارس، دستگاههای اجرایی، شهرداریها، پارکها، محلات و فضاهای عمومی محقق نمیشود. اشاره به شادراههای ورزشی، طرحهای سحر، سپاس و گام ایران، و نیز ایده استفاده از ظرفیت محلات و حسینیهها، نشان میدهد که این فهم در سطح مدیریتی وجود دارد؛ اما فاصله میان فهم مسئله و تحقق میدانی آن هنوز چشمگیر است.
موضوع نظارت بر مربیان ورزش صبحگاهی در پارکها نیز در همین محور قابل تحلیل است. هشدار درباره فعالیت مربیان غیرمتخصص و آسیبدیدگی سالمندان، بسیار جدی است. گسترش ورزش همگانی اگر بدون نظام نظارتی و کیفیتسنجی باشد، نهتنها به سلامت عمومی کمک نمیکند بلکه میتواند موجب سلب اعتماد مردم شود. بنابراین، عدالت در دسترسی باید همزمان با عدالت در کیفیت و ایمنی دیده شود.
چهارم: ورزش بانوان، بومیگرایی و مسئله سرمایه انسانی
بخش مهمی از نشست بهطور مستقیم و غیرمستقیم به ورزش بانوان و آیندهسازی در ورزش استان مربوط بود. پیگیری حمایت از تیمهای فوتبال و فوتسال بانوان، تأکید بر وجود باشگاههای متعدد ویژه زنان و نیز اشاره به محدودیت زیرساختهای اختصاصی برای بانوان، همگی نشان میدهد که این حوزه در یزد هم مطالبه اجتماعی دارد و هم ظرفیت رشد. با این حال، آنچه تعیینکننده است، عبور از حمایت موردی به سمت سیاست پایدار حمایتی است؛ سیاستی که در آن بانوان ورزشکار برای اعزام، تمرین، پوشش هزینهها و دسترسی به فضاهای اختصاصی، ناچار به پیگیریهای فرساینده و چندباره نباشند.
در کنار ورزش بانوان، مسئله بومیگرایی در تیمها نیز برجسته بود. این انتقاد که برخی تیمهای فعال در سطح ملی سهم اندکی از بازیکنان بومی یزد دارند، یک هشدار مهم برای آینده ورزش حرفهای استان است. اگر باشگاهها تنها به نتیجه کوتاهمدت فکر کنند و در ساختار خود جایی برای بازیکنان پایه و بومی باز نکنند، عملاً ریشههای توسعه پایدار را تضعیف میکنند. پاسخهای ارائهشده در این زمینه نیز بر همین نکته تأکید داشت که تیمها باید از بازیکنان بومی بهویژه در ردههای پایه استفاده کنند تا پشتوانهسازی واقعی شکل بگیرد.
از منظر سرمایه انسانی، توجه به قهرمانان، مدالآوران، نوجوانان مستعد و حتی پیشکسوتان، اجزای یک زنجیره بههمپیوستهاند. وقتی برای مدالآوران بستههای تشویقی تعریف میشود، برای پیشکسوتان احترام رسانهای و میدانی مطالبه میشود و برای استعدادهای پایه افق حضور در تیمهای بزرگ ترسیم میگردد، در واقع یک اکوسیستم انگیزشی ساخته میشود. اگر این زنجیره ناقص بماند، ورزش استان همواره ناچار خواهد بود استعداد تولید کند اما ماندگاری و بازده بلندمدت نداشته باشد.
پنجم: مسئولیت اجتماعی صنایع، همافزایی نهادی و آینده حکمرانی ورزش در یزد
شاید مهمترین لایه راهبردی این نشست، جایی بود که سخن از صنایع، شهرداری، سپاه، هیئتهای مذهبی، رسانهها و دانشگاه علوم پزشکی به میان آمد. این مسئله نشان میدهد که اداره ورزش و جوانان به تنهایی نمیتواند بار توسعه ورزش را به دوش بکشد و ناچار است در قالب یک شبکه نهادی عمل کند. این نوع نگاه، همان چیزی است که میتوان آن را حکمرانی شبکهای ورزش نامید؛ یعنی اداره ورزش نه بهعنوان تنها بازیگر، بلکه بهعنوان هماهنگکننده، مطالبهگر و تسهیلگر.
در این میان، نقش صنایع و معادن بسیار حساس است. یزد استانی صنعتی و معدنی است و طبیعی است که جامعه از این بخشها انتظار داشته باشد بخشی از منافع خود را در حوزه سلامت، ورزش و نشاط عمومی بازگردانند. گلایه صریح از کافی نبودن سهم ورزش از مسئولیت اجتماعی صنایع، یک نقد فنی و جدی است. تا زمانی که این منابع به شکل منظم، شفاف و هدفمند به سمت زیرساختهای ورزشی، استعدادیابی، ورزش بانوان، محلات و ورزش همگانی هدایت نشود، بار توسعه بیش از حد بر دوش بودجه عمومی و خیرین باقی میماند.
از سوی دیگر، خبر ساخت احتمالی سالن ششهزار نفره توسط شهرداری، همکاری با هیئتهای مذهبی و انتخاب اداره کل بهعنوان دبیر تحرکبخشی سند توسعه سلامت استان، نشانههای مهمی از امکان شکلگیری یک الگوی جدید همکاری در یزد است. اگر این همکاریها از سطح شعار و جلسات فراتر برود و به تفاهمنامههای اجرایی، زمانبندی روشن و گزارشدهی عمومی منتهی شود، یزد میتواند در سالهای آینده به الگویی از مدیریت همافزا در ورزش بدل شود. در غیر این صورت، این ظرفیتها نیز مانند بسیاری از ایدههای خوب، در حد گفتار باقی خواهند ماند.
جمعبندی :
آنچه از مجموعه اظهارات مدیرکل ورزش و جوانان استان یزد، معاونان این اداره کل و پرسشهای خبرنگاران برمیآید، این است که ورزش یزد در یک بزنگاه تعیینکننده قرار دارد. از یک طرف، موفقیتهای قهرمانی، رشد نسبی زیرساختها، افزایش سرانه ورزشی، آماده شدن چند طرح عمرانی و تدوین برنامههای گسترده برای هفته تربیت بدنی، نشانههایی از تحرک و تغییر را آشکار میکند. از طرف دیگر، چالشهایی چون گرانی ورزش، پایین بودن سرانه در مرکز استان، باقی ماندن برخی طرحهای فرسایشی، کمبود فضاهای اختصاصی برای بانوان، ضعف بهرهگیری از مسئولیت اجتماعی صنایع، فعالیت باشگاهها و مربیان فاقد ضابطه، و مطالبه جدی برای توجه بیشتر به جوانان و پیشکسوتان، نشان میدهد راه توسعه ورزش استان هنوز مسیر کوتاه و آسانی نیست.
نکته کلیدی اینجاست که در این نشست، صرفاً از برنامهها سخن گفته نشد؛ بلکه نوعی اعتراف مدیریتی به برخی مشکلات ساختاری نیز دیده شد. همین صراحت، اگر با اقدام و گزارشدهی مستمر همراه شود، میتواند سرمایه اعتماد عمومی را تقویت کند. مردم و جامعه ورزش معمولاً بیش از وعده، به صداقت، پیگیری و نتیجه اهمیت میدهند.
در مجموع، اگر سیاست تمرکز بر تکمیل پروژههای نیمهتمام، تقویت ورزش همگانی، حمایت از بانوان و قهرمانان، جلب مشارکت شهرداری و صنایع، و استفاده از ظرفیت رسانهها و نهادهای مردمی با جدیت ادامه یابد، یزد میتواند در سالهای آینده از یک استان دارای ظرفیتهای پراکنده، به استانی با زیستبوم ورزشی منسجمتر و اثرگذارتر تبدیل شود. اما اگر این فرصت به دلیل کمبود منابع، ناهماهنگی نهادی یا بازگشت به نگاههای مقطعی از دست برود، بسیاری از این وعدهها نیز در حد خبر و مناسبت باقی خواهند ماند.