به گزارش افق امروز
نشست خبری گرامیداشت روز جهانی عصای سفید در یزد، فراتر از یک آیین نمادین و سالانه، به تریبونی صریح برای بازخوانی بحران‌های بنیادین جامعه نابینایان و کم‌بینایان استان بدل شد. در این نشست که با حضور مدیرکل بهزیستی استان، مدیران جامعه و هیأت ورزشی نابینایان و مسئولان بخش روشندلان کتابخانه مرکزی برگزار شد، مسائلی چون چالش اشتغال با وجود نرخ پایین بیکاری در یزد، تحویل اسکلت‌های خام در پروژه ۶۰۲ واحدی مسکن توان‌خواهان، بلاتکلیفی مصوبه سهمیه ۳ درصدی مسئولیت اجتماعی صنایع، مصائب مناسب‌سازی ناایمن شهری و فرسودگی معابر، در کنار افتخارات خیره‌کننده مدال‌آوران ملی و ظرفیت‌های چشمگیر کتابخانه نابینایان مورد واکاوی قرار گرفت.
سایه سنگین بیکاری بر سر ۳ هزار روشندل واجد شرایط کار
در این نشست، دکتر نادر هومنیان، مدیرکل بهزیستی استان یزد، با اشاره به ثبت ۵ هزار و ۸۵۷ پرونده فعال افراد دارای آسیب بینایی در این سازمان، مهم‌ترین دغدغه و گره معیشتی این قشر را مسئله «اشتغال» عنوان کرد و گفت: با وجود آنکه استان یزد همواره در شاخص‌های عمومی از نرخ بیکاری پایینی برخوردار است، اما در جامعه نابینایان حدود ۳ هزار نفر در سن اشتغال قرار دارند که دست‌کم نیمی از آنان (نزدیک به ۱,۵۰۰ نفر) به کلی فاقد شغل هستند. وی با ناکارآمد خواندن تسهیلات خرد اشتغال‌زایی (وام‌های ۲۰۰ میلیون تومانی) برای حل ریشه‌ای این معضل، تأکید کرد که طرح بهره‌گیری از سهمیه ۳ درصدی جذب توان‌خواهان در قالب مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و صنایع بزرگ غیردولتی تدوین شده، اما تصویب و اجرای آن همچنان در سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی متوقف مانده است.
پروژه ۶۰۲ واحدی؛ از تحویل واحدهای نیمه‌کاره تا خطر گتوسازی
بخش دیگر سخنان مدیرکل بهزیستی و کارشناسان حاضر، به آسیب‌شناسی جدی پروژه ۶۰۲ واحدی مسکن خانواده‌های دارای دو توان‌خواه اختصاص داشت. در این بررسی تصریح شد که تحویل این واحدها به‌صورت اسکلت خام و بدون انشعابات اولیه و زیرساخت‌های مناسب‌سازی‌شده، باری مضاعف بر دوش خانواده‌هایی گذاشته که توان مالی لازم برای تکمیل واحدها را ندارند. افزون بر این، تجمیع متمرکز این تعداد خانواده توان‌خواه در یک نقطه جغرافیایی، خطر جداسازی اجتماعی (گتوسازی) و تشدید چالش‌های زیستی و تردد را برای روشندلان به همراه دارد.
درخشش ورزشی با کمترین اعتبارات؛ هزینه سنگین ایاب‌وذهاب قهرمانان
دکتر حسین دشتی، رئیس هیأت ورزش‌های نابینایان و کم‌بینایان یزد، در تشریح وضعیت ورزشی این حوزه اعلام کرد: ۱۰ درصد از ورزشکاران سازمان‌یافته نابینای استان، افتخار عضویت در تیم‌های ملی و کسب مدال‌های آسیایی و جهانی را در کارنامه دارند. با این حال، دشتی با انتقاد شدید از کم‌توجهی بخش صنعت و معدن به حوزه ورزش معلولان، اذعان داشت: از مجموع بودجه سالانه ۱.۲ میلیارد تومانی این هیأت، حدود ۲۵ درصد (نزدیک به ۳۰۰ میلیون تومان) صرفاً برای ایاب‌وذهاب و جابه‌جایی روزانه ورزشکاران به سالن‌های تمرینی هزینه می‌شود؛ باری که تأمین هزینه‌های حرفه‌ای، تجهیزات تخصصی و اعزام‌ها را به شدت تحت‌الشعاع قرار داده است.
کتابخانه مرکزی یزد؛ قطب دسترسی به منابع با ۱۶ هزار کتاب گویا
در ادامه نشست، سمانه فتاحی، مسئول بخش نابینایان کتابخانه مرکزی یزد، با ارائه گزارشی از فعالیت‌های این بخش، از وجود ۱۶ هزار و ۷۲۵ عنوان کتاب صوتی، ۳ هزار نسخه کتاب به خط بریل و عضویت فعال ۳۲۳ روشندل از سراسر کشور خبر داد. وی با برشمردن کارگاه‌های توانمندسازی از جمله هوش مصنوعی، مهارت‌های رایانه‌ای و صنایع‌دستی، به چالش جهش پنج برابری هزینه کاغذ بریل اشاره کرد؛ هزینه‌ای که تولید کتب درسی و غیردرسی را با دشواری روبه‌رو کرده و نگاه ویژه خیرین و اعتبارات ملی را می‌طلبد. در پایان این بخش نیز از برنامه رونمایی کتاب «قصه کاملی» یاد شد.
انتقاد از مناسب‌سازی‌های ناایمن و سامانه ناکارآمد اتوبوس‌های گویا
روح‌الله رنجبر و سید علی‌محمد حسینی، کارشناسان و اعضای جامعه نابینایان یزد، طی سخنانی نقادانه به ابعاد مختلف مناسب‌سازی شهری پرداختند. رنجبر با گلایه از معابر نامناسب شهری تصریح کرد: کاشی‌های شیاردار مخصوص نابینایان در بسیاری از معابر یا کنده شده و یا مستقیماً به موانع فیزیکی، چاله‌ها و تیرهای برق منتهی می‌شوند که آسیب‌های جسمی و روانی سنگینی برای عابران نابینا در پی دارد. وی همچنین از معطلی ۷ تا ۸ ساله پروژه راه‌اندازی سامانه گویای اتوبوس‌های شهری (GPS)، عدم دسترسی‌پذیری پرتال‌ها و سیستم‌های اتوماسیون اداری و به‌کارگیری نامناسب فارغ‌التحصیلان نابینای دانشگاه فرهنگیان در مدارس استثنایی انتقاد کرد. حسینی نیز ضرورت نظارت کارشناسان متخصص هر طیف از معلولیت‌ها در جلسات شورای مناسب‌سازی استان و ورود قاطعانه دادستانی و پلیس راهور برای جمع‌آوری مصالح ساختمانی و سد معابر پیاده‌روها را خواستار شد.
پیشگیری طلایی از نابینایی؛ پوشش ۸۸ درصدی غربالگری تنبلی چشم
در پایان، عبدالمهدی رفیعی‌نژاد، کارشناس مسئول پیشگیری از معلولیت‌های بهزیستی، با تشریح اهمیت ساختار تکاملی ارتباط چشم و مغز در سنین کودکی، از غربالگری سالانه حدود ۶۰ هزار کودک ۳ تا ۶ سال در استان با پوشش ۸۸ درصدی خبر داد و اظهار کرد: با این پایش‌ها، سالانه از کم‌بینایی و نابینایی قطعی حدود ۳۰۰ کودک پیشگیری می‌شود؛ وی بر این اصل طلایی تأکید کرد که والدین نباید منتظر شکایت یا اظهار ناراحتی کودک باشند و انجام بهنگام غربالگری بینایی، ضامن سلامت بینایی فرزندان در تمام طول زندگی است.