به گزارش افق امروز
دیگر صحبت از مواد مخدر سنتی نیست؛ بازار سیاه اعتیاد با معرفی ۳۰۹ ماده مخدر و روانگردان جدید، چهرهای پیچیده و خطرناک به خود گرفته است. سلیمان عباسی، مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر کشور، در حاشیه سومین کنگره بینالمللی اعتیاد در یزد، با پردهبرداری از این آمار، نسبت به تغییر الگوی مصرف در میان نسل نوجوان و جوان هشدار داد و آن را «تهدیدی برای سرمایه انسانی کشور» خواند.
وقتی مدارس، خاکریز اول میشوند
آمارهایی که در این نشست ارائه شد، فراتر از هشدار، یک «وضعیت قرمز» را ترسیم میکند. طبق اعلام سلیمان عباسی، از جمعیت حدود ۱۶ میلیونی دانشآموزان کشور، تجربه مصرف دخانیات در میان ۲۰ تا ۳۰ درصد آنان به ثبت رسیده است؛ رقمی که عبور ۵ درصد از این جمعیت به سمت مواد مخدر، زنگ خطر جدی را برای نظام آموزشی و خانوادهها به صدا درآورده است.
مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با تاکید بر اینکه «مدرسه» دیگر یک فضای امنِ مطلق نیست، تصریح کرد: «مقابله با این پدیده، دیگر نه صرفاً یک فعالیت فوقبرنامه، که باید به اولویت اول در محیطهای آموزشی تبدیل شود. اگر نگاه پیشگیرانه از سنین پایه آغاز نشود، درمان در سالهای بزرگسالی تنها نوشدارویی پس از مرگ سهراب خواهد بود.»
پایان دوران «درمانهای تکبعدی»
عباسی با اشاره به ناتوانی رویکردهای صرفاً دارویی در کنترل اعتیادهای مدرن، از تغییر استراتژی در ستاد مبارزه با مواد مخدر خبر داد. به گفته او، اعتیاد امروز نه فقط یک بیماری فردی، بلکه مجموعهای از آسیبهای روانی، اجتماعی و اقتصادی است.
وی با نقد مدلهای سنتیِ «فقط دارودرمانی»، از رویکرد «درمانهای ترکیبی» سخن گفت که شامل رواندرمانی، هنردرمانی، مددکاری و کاردرمانی است. عباسی همچنین خبر از ورود تکنولوژیهای جدید دارویی داد: «استفاده از داروهای تزریقی با ماندگاری ۳ تا ۶ ماه، ظرفیت جدیدی است که میتواند با کاهش چشمگیر میل به مصرف، به مدیریت پایدار بهبودیافتگان کمک کند.»
تعهد ۳ ساله؛ حلقه مفقوده درمان
یکی از بخشهای کلیدی سخنان مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر، تأکید بر «تداوم مراقبت» بود. وی معتقد است درمان اعتیاد در لحظه ترخیص از مرکز بازپروری تمام نمیشود، بلکه آغاز پروسهای ۳ ساله برای تثبیت است. «اشتغالزایی و پذیرش اجتماعی در سه سال نخستِ پس از درمان، حیاتیترین حلقه برای جلوگیری از بازگشت به اعتیاد است.»
نگاه تحلیلی: نیاز به بازنگری در «قوانینِ عصر دیجیتال»
سلیمان عباسی در بخش پایانی سخنان خود، به صراحت از لزوم بازنگری در قوانین مبارزه با مواد مخدر سخن گفت. او معتقد است وقتی مواد جدید (روانگردانهای صنعتی) با سرعت در حال تغییر هستند، قوانین مبارزه با آنها نیز باید «آپدیت» شود.
جمعبندی:
آنچه در یزد مطرح شد، فراتر از یک سخنرانی در یک کنگره علمی بود؛ این یک فراخوان برای نوسازی تمامعیار در سیاستگذاریهای اجتماعی کشور است. وقتی ۳۰۹ نوع ماده مخدر جدید در حال تسخیر بازار هستند، تکیه بر ساختارهای سنتیِ مقابله، دیگر نه تنها کافی نیست، بلکه میتواند موجب عقبماندگی ما در جنگ نابرابر با اعتیاد شود. پیوند میان ظرفیتهای علمی دانشگاهها و چابکی دستگاههای اجرایی، تنها راه نجات نسل جوانی است که در محاصره این مواد نوظهور قرار گرفته است.