به گزارش افق امروز
به نقل از ایسنا، آتشسوزیهای جنگلی اغلب زمانی گسترش مییابند که شرایط آب و هوایی گرم، بادخیز و خشک با هم ترکیب شوند اما آتشسوزیهای شدید جنگلی میتوانند سیستمهای آب و هوایی منحصر به فرد خود را ایجاد کنند.
یکی از بارزترین نمونههای این پدیده، ابرهای پیروکومولونیمبوس یا رعد و برقهای ناشی از آتشسوزی هستند که شدیدترین شکل ابرهای شعلهافکن هستند.
ابر آتشین چیست؟
بهطور خلاصه، ابرهای پیروکومولونیمبوس (Pyrocumulonimbus) یا بهاختصار «پایروسیبی» (pyroCb)، ابرهای طوفانی عظیمی هستند که بر اثر آتشسوزیهای طبیعی (جنگلی) شکل میگیرند.
آتشسوزیهای گسترده مقادیر زیادی انرژی و گرما آزاد میکنند که بهسرعت در قالب ستونی از دود به بالا صعود میکنند. هنگامی که ستون دود به ارتفاع کافی میرسد، فشار پایین جو باعث خنک شدن هوای آن میشود؛ در نتیجه رطوبت موجود در هوا باعث تشکیل ابر میشود. چنین ابرهایی میتوانند موجب وقوع صاعقه و وزش بادهای شدید شوند.
اگر آتشسوزی در طبیعت به اندازه کافی بزرگ و شدید باشد، توده دودی که ایجاد میکند میتواند منجر به تشکیل ابری از نوع pyrocumulonimbus شود؛ ابری که قادر است تا ارتفاع ۱۰ تا ۱۵ کیلومتری بالا رفته و به لایه استراتوسفر نفوذ کند. ناسا آنها را «اژدهای آتشخوارِ ابرها» مینامد.
ابر پیروکومولونیمبوس گاهی حتی ممکن است آتشی را که آن را تشکیل داده خاموش کند. این شدیدترین جلوه ابر شعلهافکن است.
طبق واژهنامه انجمن هواشناسی آمریکا، شعلهافکن یک ابر کومولوس است که توسط گرمای رو به افزایش ناشی از آتشسوزی تشکیل میشود یا توسط انتشار دود شناور ناشی از یک فرآیند احتراق صنعتی افزایش مییابد.
چرا ابرهای پیروکومولونیمبوس بسیار خطرناکند؟
به گزارش گاردین، وقتی ابرهای پیروکومولونیمبوس تشکیل میشوند، میتوانند بادهایی ایجاد کنند که باعث میشوند آتشسوزیهای جنگلی سریعتر گسترش یابند و گاهی اوقات رعد و برق خود را ایجاد میکنند که به نوبه خود میتواند آتشسوزیهای بیشتری را در مناطق دورتر شعلهور کند.
کارشناسان میگویند تندبادهای قویتر میتوانند الگوهای آتشسوزی غیرقابل پیشبینیتری ایجاد و بنابراین شرایط را برای آتشنشانانی که در حال مبارزه با آتشسوزیهای روی زمین هستند، خطرناکتر کنند.
این پدیده چقدر شایع است؟
استرالیا از اوایل قرن حاضر شاهد شکلگیری ابرهای پیروکومولونیمبوس بوده است و کارشناسان میگویند به نظر میرسد وقوع این پدیده رو به افزایش است.
این ابرها در جریان آتشسوزیهای عظیم کالیفرنیا در سال ۲۰۲۲ نیز شکل گرفتند اما این پدیده ممکن است برای فرانسه وضعیتی جدید محسوب شود.
در صورت تأیید، این نخستین باری خواهد بود که یک ابر پیروکومولونیمبوس در فرانسه مشاهده میشود.