به گزارش افق امروز
به نقل از ایرنا، سازمان هواشناسی انگلیس اعلام کرد که گرمای هوا در بخشهایی از این کشور به سطحی تاریخی رسیده و احتمال ثبت گرمترین روز ماه مه (خرداد) در تاریخ دادههای هواشناسی انگلیس را تقویت کرده است.
کارشناسان هواشناسی میگویند که دمای هوا در لندن و جنوبشرق این کشور میتواند به حدود ۳۴ تا ۳۵ درجه سانتیگراد برسد که در مقایسه با گرمای معمول تابستان، غیرعادی توصیف شده است.
روز گذشته(یکشنبه) هم دمای هوا در منطقه کیو واقع در غرب لندن، ۳۲.۳ درجه سانتیگراد ثبت شد که گرمترین روز ماه مه در نزدیک به هشت دهه گذشته بشمار میرود. سازمان هواشناسی انگلیس اعلام کرده است که رسیدن دما به بیش از ۳۰ درجه در ماه مه در این کشور رویدادی نادر است.
آخرین بار در ماه مه سال ۲۰۱۲ میلادی، دمای هوا به ۳۲.۸ درجه سانتیگراد رسید، بنابراین عبور از این رقم، موج گرمای کنونی را از یک رخداد فصلی به نشانهای از تغییر الگوی اقلیمی این کشور تبدیل خواهد کرد.
از سویی، آژانس امنیت سلامت انگلیس نخستین هشدار گرما در سال ۲۰۲۶ را صادر کرده است. این هشدار برای لندن، جنوبشرق، شرق انگلیس و بخشهایی از میدلندز صادر شده و به معنای افزایش خطر برای سالمندان، بیماران و افراد آسیبپذیر است. مقامهای وزارت بهداشت انگلیس از شهروندان خواستهاند در ساعات گرم روز از قرار گرفتن در معرض گرمای مستقیم خودداری کنند.
تداوم موج گرما در سالهای اخیر بار دیگر دولت انگلیس با پرسشهای جدی درباره آمادگی زیرساختهای کشور برای مواجهه با پیامدهای تغییرات اقلیمی مواجه کرده است. گزارشهای رسمی، پارلمانی و پژوهشی در سالهای اخیر پاسخ خوشبینانهای به این پرسش نمیدهند و تصویری از کشوری ارائه میکنند که زیرساختهای آن برای آبوهوای بارانی گذشته طراحی شده، اما اکنون با اقلیمی گرمتر، خشکتر و پرنوسانتر روبهروست.
کمیته تغییرات اقلیمی انگلیس، نهاد مستقل مشورتی دولت، در گزارش تازه خود هشدار داده است که گرما، سیلاب و خشکسالی سه خطر بزرگ اقلیمی پیش روی این کشور هستند. این کمیته اعلام کرده است که تا سال ۲۰۵۰، حدود ۹۲ درصد خانههای موجود در انگلیس ممکن است در معرض گرمای بیش از حد قرار گیرند، جریان رودخانهها در دورههای اوج بارش میتواند تا ۴۵ درصد افزایش یابد و کمبود عرضه آب ممکن است از پنج میلیارد لیتر در روز فراتر رود.
این کمیته همچنین در گزارش ارزیابی پیشرفت سازگاری انگلیس با تغییر اقلیم در سال ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که آمادگی کشور برای پیامدهای اقلیمی کافی نیست و اجرای برنامههای دولت در بیشتر حوزهها کند، پراکنده و فاقد اثرگذاری لازم بوده است. از این منظر، هشدارهای امروز درباره موج گرما و کمآبی، رخدادی ناگهانی نیست، بلکه ادامه همان روندی است که نهادهای رسمی انگلیس پیشتر درباره آن هشدار دادهاند.
تابستانی که انگلیس را غافلگیر کرد
نگرانی از گرما پس از تابستان ۲۰۲۲ وارد مرحله تازهای شد. در آن سال، انگلیس برای نخستینبار دمای بالای ۴۰ درجه سانتیگراد را تجربه کرد و خطوط ریلی، جادهها، بیمارستانها، مدارس و خدمات شهری با اختلال روبهرو شدند.
گزارش مؤسسه گرانتهام وابسته به مدرسه اقتصاد لندن درباره موج گرمای ۲۰۲۲ تصریح میکند که آن تابستان نشان داد انگلیس برای پاسخ مؤثر به گرمای شدید آماده نیست و این پدیده به فشار بر نظام سلامت، خدمات عمومی، حملونقل، کسبوکارها و اقتصاد محلی و ملی منجر شد.
کمیته حسابهای عمومی مجلس عوام نیز در گزارشی درباره تابآوری دولت در برابر رخدادهای شدید جوی، از تمرکز بیش از حد دولت بر واکنشهای کوتاهمدت انتقاد کرده و هشدار داده است که رویکرد فعلی برای ایجاد تابآوری میانمدت و بلندمدت کافی نیست.
این کمیته تأکید کرده است که زیرساختهایی مانند جاده، راهآهن، شبکه برق و مراکز داده برای تحمل رخدادهای شدید جوی طراحی نشدهاند. گزارش این کمیته همچنین یادآور شده است که در تابستان ۲۰۲۲ بیش از ۴ هزار و ۵۰۰ مرگ مرتبط با گرما در انگلیس ثبت شد.
بحران دیگر، فشار فزاینده بر منابع آب است. این بحران با وجود تصویر سنتی انگلیس بهعنوان کشوری پرباران، در سالهای اخیر به یکی از محورهای اصلی نگرانیهای اقلیمی تبدیل شده است.
کمیته محیط زیست و تغییر اقلیم مجلس اعیان در گزارش تازه خود با عنوان «زندهماندن در خشکسالی؛ بازپسگیری باران» هشدار داده است که انگلیس تا سال ۲۰۵۵ ممکن است با کسری پنج میلیارد لیتری آب عمومی در هر روز روبهرو شود؛ رقمی معادل حدود ۲ هزار استخر المپیک در روز.
این گزارش تأکید میکند که مشکل انگلیس کمبود مطلق باران نیست، بلکه ناتوانی در ذخیره، مدیریت، بازچرخانی و استفاده مؤثر از آب است. به عبارت دیگر، کشوری که همچنان بارش قابل توجهی دریافت میکند، به دلیل الگوی جدید بارندگی، تابستانهای خشکتر، زمستانهای پربارانتر، رشد جمعیت، صنایع آببر و فرسودگی شبکه، با خطر کمآبی جدی روبهرو شده است.
آژانس محیط زیست انگلیس نیز پیشتر هشدار داده بود که بدون اقدام فوری، این کشور تا سال ۲۰۵۵ با کسری روزانه پنج میلیارد لیتر در عرضه آب عمومی و یک میلیارد لیتر دیگر برای اقتصاد، تولید غذا، انرژی و فناوریهای نوظهور روبهرو خواهد شد. این نهاد تغییر اقلیم، رشد جمعیت، توسعه فناوریهای جدید و ضرورت حفاظت از محیط زیست را از عوامل اصلی افزایش فشار بر منابع آبی معرفی کرده است.
یکی از نمادهای آشکار این ضعف ساختاری، نشت گسترده آب در شبکه فرسوده شرکتهای آب است. گزارش مجلس اعیان (House of Lords) نشان میدهد که نزدیک به یکپنجم آب در شبکه عمومی به دلیل نشت از دست میرود.
رشد مراکز داده و صنایع وابسته به فناوری نیز به نگرانیهای جدید افزوده است. گزارشهای پارلمانی هشدار دادهاند که بخشی از تقاضای آینده آب در مناطقی متمرکز خواهد شد که هماکنون نیز با تنش آبی روبهرو هستند. این مسئله نشان میدهد که راهبردهای دولت برای توسعه اقتصاد دیجیتال و فناوریهای نوظهور، بدون پاسخ روشن به مسئله آب، میتواند فشار تازهای بر منابع محدود این کشور وارد کند.
بر اساس گزارشها، وضعیت لندن نیز از منظر تابآوری شهری نگرانکننده است. تحقیقات صورت گرفته درباره تابآوری اقلیمی پایتخت انگلیس در سال ۲۰۲۴ نشان میدهد که در موج گرمای ژوئیه ۲۰۲۲، لندن دمای ۴۰ درجه را تجربه کرد، آتشنشانی لندن با یکی از پرترافیکترین روزهای کاری خود از زمان جنگ جهانی دوم روبهرو شد، خطوط ریلی آسیب دیدند و برخی فعالیتهای درمانی نیز به دلیل اختلال در زیرساختها دچار مشکل شد. این تجربه نشان داد که حتی پایتخت یکی از ثروتمندترین اقتصادهای جهان نیز برای گرمای شدید آماده نیست.
دولت انگلیس همچنان میکوشد از مسیر بیانیههای رسمی و برنامههای تدریجی، افکار عمومی را نسبت به توان خود در مدیریت بحران اقلیم مطمئن کند. اما مجموعه گزارشهای رسمی و پارلمانی تصویر دیگری ارائه میکند و نشان میدهد که سرمایهگذاری ناکافی، کندی اجرای برنامهها و اتکای بیش از حد به واکنش پس از بحران، همچنان از ضعفهای اصلی سیاست اقلیمی انگلیس به شمار میرود.
از این منظر، گرمای تاریخی این روزها در انگلیس تنها یک رویداد هواشناسی نیست، بلکه نشانهای از تغییر شرایط زیستمحیطی و مدیریتی در کشوری است که سالها با تصویر هوای معتدل و بارانی شناخته میشد، اما اکنون با واقعیت تازهای روبهروست که در آن رکوردهای گرما، کمآبی، هشدارهای سلامت و فرسودگی زیرساختها به بخش ثابتتر زندگی عمومی تبدیل میشوند.