به گزارش افق امروز
به نقل از ایرنا از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، موضوع حریم درجه ۲ تختجمشید و نحوه همافزایی آن با شهر مرودشت روز دوشنبه ۳۰ شهریور در دوازدهمین جلسه شورایعالی شهرسازی و معماری ایران با حضور فرزانه صادق وزیر راه و شهرسازی، غلامرضا کاظمیان شیروان معاون شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، اعضای شورا و علی دارابی قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، مطرح و ابعاد مختلف آن بررسی و دستورات لازم در این زمینه اتخاذ شد.
ضرورت اخذ دیدگاههای کارشناسی درباره طرح جامع مرودشت
وزیر راه و شهرسازی با تاکید بر ضرورت اخذ دیدگاههای کارشناسی و تخصصی درباره طرح جامع مرودشت گفت: این طرح هنوز به تصویب نرسیده و باید تمام نقطهنظرات انجمنها و کارشناسان برای غنیتر شدن آن اخذ و در جلسات ویژه بررسی شود؛ معاون میراثفرهنگی کشور نیز خواستار بازنگری همهجانبه در موضوع حریم درجه ۲ تختجمشید با هدف صیانت حداکثری از این اثر جهانی شد.
در این جلسه، موضوع ضوابط الحاق حریم درجه ۲ تختجمشید به شهر مرودشت، ارتباط آن با طرح جامع شهر مرودشت، نحوه ساماندهی محورهای منتهی به تختجمشید و ضرورت توجه همزمان به الزامات حفاظت میراثفرهنگی، ظرفیتهای توسعه گردشگری منطقه و دغدغههای جوامع محلی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
ضوابط میراثفرهنگی و محدودیت ارتفاع ۸.۵ متر باید رعایت شود
معاون شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، با تشریح وضعیت طرح جامع شهر مرودشت گفت: طرحهای جامع در دو مرحله تهیه میشوند و مرحله نخست طرح جامع مرودشت سال گذشته در شورای عالی شهرسازی و معماری مطرح شده است و مرحله دوم این طرح که در حال مطالعه است، هنوز تکمیل نشده و به شورای عالی ارجاع نشده است.
غلامرضا کاظمیان شیروان با اشاره به موضوع حریم درجه ۲ تختجمشید افزود: در ساختوسازهای محور تختجمشید، تمامی ضوابط میراثفرهنگی باید رعایت شود و از جمله محدودیت ارتفاع ۸.۵ متر نیز باید بهطور کامل مورد توجه قرار گیرد.
وی با بیان اینکه در حریم درجه یک تختجمشید امکان ساختوساز وجود ندارد، ادامه داد: در حریم درجه ۲، با وجود امکان ساختوساز، محدودیتها و ضوابط مشخصی اعمال میشود و رعایت ضوابط میراثفرهنگی در این محدوده ضروری است.
دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران همچنین با اشاره به جلسات برگزارشده میان وزارت راه و شهرسازی و وزارت میراثفرهنگی گفت: جلسات مشترکی در این زمینه برگزار شده و با توجه به حساسیتهای عمومی ایجادشده و دغدغههایی که از سوی مردم و فعالان حوزه میراثفرهنگی مطرح شده است، توافق شد موضوع بار دیگر و در جلسات کارشناسی در شورایعالی شهرسازی و معماری مورد بررسی و بازنگری قرار گیرد.
وی تاکید کرد: با توجه به اینکه فرآیند تهیه طرح جامع مرودشت هنوز به پایان نرسیده و این طرح به تصویب و ابلاغ نرسیده است، فرصت کافی برای بررسی کارشناسی بیشتر موضوع وجود دارد و مقرر است در جلسات بعدی ابعاد مختلف آن با دقت بیشتری بررسی شود.
کاظمیان با اشاره به دغدغههایی که اخیرا درباره برخی ابعاد این موضوع مطرح شده است، گفت: در پی نگرانیهای ایجادشده درباره احتمال آسیب به حریم درجه ۲ و منظر تختجمشید، جلسات متعددی در وزارت میراثفرهنگی برگزار و درخواستهایی برای بررسی مجدد موضوع مطرح شده است.
وی افزود: هدف این است که در بررسی موضوع، تمامی ضوابط و الزامات میراثفرهنگی و همچنین دغدغههای مطرحشده مورد توجه قرار گیرد.
تختجمشید نگین آثار ثبتجهانی ایران است
قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی کشور، نیز در این جلسه با تاکید بر جایگاه ممتاز تختجمشید در میراثفرهنگی و جهانی ایران گفت: تختجمشید نگین آثار ثبتجهانی ماست و به همین نسبت، دغدغهها و نگرانیها درباره حفاظت و صیانت از این اثر نیز جدی است و باید همت همه دستگاهها برای توسعه حفاظت و صیانت از آن مضاعف شود.
علی دارابی با اشاره به جایگاه ایران در حوزه میراث جهانی افزود: ایران دارای ۳۰ اثر ثبت جهانی در ۱۱۳ سایت است و حفاظت از این میراث ارزشمند، نیازمند همکاری و همافزایی همه نهادهای مرتبط است.
معاون میراثفرهنگی کشور ادامه داد: در بررسیهای اخیر، نکاتی مطرح شد که موجب نگرانی برخی جوامع محلی، دوستداران و فعالان میراثفرهنگی شد. تلاش ما این است که صدای جوامع محلی و نهادهای مرتبط بهتر شنیده شود.
دارابی با اشاره به طرح مرحله دوم و برخی ابهامات مطرحشده درباره الحاق شهرک مهدیه گفت: ابلاغ طرح مرحله دوم که طرح ویژه است، انجام شده و برخی پرسشها درباره الحاق شهرک مهدیه و همچنین اطلاعرسانیهای ناقص، زمینه طرح دغدغهها و نگرانیهایی را فراهم کرده است.
وی با تاکید بر ضرورت نگاه همزمان به حفاظت و توسعه گردشگری منطقه تصریح کرد: امروز در وزارت میراثفرهنگی شعار «هر روستا یک بومگردی» را مطرح کردهایم و باید ببینیم چگونه میتوان ظرفیتهای منطقه را به مقصد گردشگری تبدیل کرد و از این طریق زمینه توسعه پایدار و بهرهمندی جوامع محلی را فراهم آورد.
دارابی خاطرنشان کرد: درخواست ما این است که فرصت لازم از سوی شورای عالی شهرسازی و معماری فراهم شود تا همه جوانب موضوع را با دقت بیشتری بررسی کنیم و در این فرآیند، صدای دغدغهمندان و جوامع محلی را بهتر بشنویم.
معاون میراثفرهنگی کشور افزود: هم استانداری و هم وزارت میراثفرهنگی درخواست کردهاند که این طرح مورد بازنگری قرار گیرد تا ابعاد مختلف آن، بهویژه از منظر حفاظت از تختجمشید، الزامات میراثفرهنگی، توسعه گردشگری و دغدغههای جوامع محلی، بهصورت همهجانبه بررسی شود.
او تاکید کرد: بازنگری در این موضوع میتواند فرصتی برای یک بررسی جامع و کارشناسی باشد تا ضمن حفظ ارزشهای استثنایی تختجمشید، ظرفیتهای توسعه گردشگری منطقه و مطالبات جوامع محلی نیز در چارچوب ضوابط و ملاحظات میراثفرهنگی مورد توجه قرار گیرد.
طرح جامع مرودشت هنوز تصویب نشده است
وزیر راه و شهرسازی، نیز در این جلسه با تاکید بر اینکه طرح جامع مرودشت هنوز نهایی، تصویب و ابلاغ نشده است، گفت: طرح جامع هنوز تمام نشده و ابلاغ نشده است و باید تمامی نقطهنظرات انجمنها و کارشناسان اخذ شود تا طرح جامع مرودشت غنیتر شود.
فرزانه صادق افزود: لازم است جلسات ویژهای در این زمینه برگزار شود و نقطهنظرات کارشناسی در طرح جامع مرودشت منعکس شود؛ حساسیت تختجمشید نیز باید در این طرح تاثیر خود را نشان دهد.
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به ضوابط حریم تختجمشید تصریح کرد: براساس قوانین و ضوابط میراثفرهنگی، در حریم درجه یک تختجمشید ساختوسازی انجام نشده است و در حریم درجه ۲ نیز تا آنجا که ضوابط میراث اجازه داده، امکان ساختوساز تا ارتفاع ۸.۵ متر وجود دارد، هرچند حتی شرایط خاک مرودشت نیز محدودیتهایی را در این زمینه ایجاد میکند.
صادق با بیان اینکه مرودشت از جمله شهرهایی است که برای توسعه شهری با محدودیت جدی در زمینه گسترش مواجه است، گفت: دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری و وزارت میراثفرهنگی فرآیند بررسی طرح جامع را طی کردهاند، اما این طرح هنوز به تصویب نرسیده است.
وی افزود: برای یونسکو باید بهصورت روشن توضیح داده شود که هیچ اتفاقی خلاف ضوابط میراثفرهنگی نیفتاده است و در عین حال، حفظ میراث و محوطههای تاریخی بسیار مهمتر از ضوابط ناکارآمد است و باید ضوابط متناسب با شرایط و الزامات روز مورد توجه قرار گیرد.
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به ضرورت ساماندهی مسیر دسترسی به تختجمشید گفت: ورود از شهر مرودشت به سمت تختجمشید نیازمند خدمات پشتیبان گردشگری است، زیرا جمعیت بسیار زیادی به سمت این مجموعه حرکت میکنند و باید خدمات پشتیبان گردشگری در چارچوب ضوابط میراثفرهنگی پیشبینی و ارائه شود.
صادق تاکید کرد: طرح جامع مرودشت هنوز مصوب نشده و آنچه در این مرحله وجود دارد، سند خط محدوده است.
وی با اشاره به محدوده مورد بحث در حریم درجه ۲ تختجمشید گفت: حدود ۱۷۰ هکتار در حریم درجه ۲ قرار دارد که صرفا دارای حریم ارتفاعی است.
وزیر راه و شهرسازی با تاکید بر جایگاه فراملی تختجمشید اظهار کرد: تختجمشید متعلق به همه ما و متعلق به کل دنیاست و صیانت از آن نیازمند نگاه مشترک و همکاری همه دستگاههاست.
صادق همچنین با اشاره به قدمت ضوابط ویژه حریم تختجمشید گفت: حریمها و ضوابط ویژه تختجمشید مربوط به سالهای ۱۳۵۶ و ۱۳۵۷ است و با توجه به تغییر شرایط، از جمله مسائل مربوط به برداشت از آبهای زیرزمینی، فرونشست و سایر تحولات، لازم است در کنار طرح جامع، موضوع حریمهای درجه یک و دو نیز مورد توجه و بازنگری قرار گیرد.
وی افزود: برای صیانت از تختجمشید، وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی و سایر دستگاههای مرتبط نیز وظایفی دارند و باید با توجه به شرایط روز، تمهیدات لازم اندیشیده شود.
وزیر راه و شهرسازی تاکید کرد: همه دستگاهها ماموریت دارند در کنار یکدیگر برای صیانت از تختجمشید اقدام کنند.
حریم درجه یک تختجمشید کاملا حفاظتشده است
دبیر کمیته فنی شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، نیز با تشریح روند بررسی موضوع در این شورا گفت: طرح جامع مرودشت با دقت و وسواس فراوان هم در دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری و هم در وزارت میراثفرهنگی مورد بررسی قرار گرفته است.
احمد نیکخواه نائینی با تفکیک وضعیت عرصه و حریمهای تختجمشید اظهار کرد: در عرصه و حریم درجه یک تختجمشید هیچ اقدامی که مغایر با ضوابط حفاظتی باشد، انجام نگرفته و حریم درجه یک کاملا حفاظتشده است.
وی درباره حریم درجه ۲ نیز گفت: در حریم درجه ۲ محدودیت ارتفاع ۸.۵ متر وجود دارد، اما اصل ساختوساز در این محدوده ممنوع نیست و هرگونه اقدام باید مطابق ضوابط تعیینشده انجام شود.
دبیر کمیته فنی شورای عالی شهرسازی و معماری ایران همچنین درباره محورهای پیرامونی تختجمشید توضیح داد: روستای کوشک خارج از حریم درجه ۲ قرار دارد و برای محدوده، یک محور به سمت روستای کوشک و یک محور نیز به سمت شهرک مهدیه در نظر گرفته شده است.
وی درباره شهرک مهدیه افزود: این شهرک از دهه ۵۰ شکل گرفته و در طرح جامع، محور مربوط به آن بهعنوان پیشخوان ورودی تختجمشید دیده شده است.
نیکخواه نائینی تاکید کرد: این محور باید با رویکرد گردشگری پالایش و ساماندهی شود و موضوع کاربری مسکونی در آن مطرح نیست.
وی درباره ظرفیتهای پیشبینیشده در این محور گفت: این محور حدود ۱۰۰ متر عرض دارد و در دو طرف آن، واحدهای تجاری متناسب با فعالیتهای گردشگری و همچنین سایتهای پشتیبان گردشگری برای احداث هتل پیشبینی شده است که در همه موارد، رعایت محدودیت ارتفاع ۸.۵ متر الزامی است.