به گزارش افق امروز
به نقل از ایسنا، این بخشی از یادداشت مسعود جعفری جزی، نویسنده، استاد دانشگاه و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.
او در یادداشت خود با عنوان «ضرورت اصلاح فرآیند جذب اعضای هیئت علمی» نوشته است: «وضعیت نابهسامان آموزش عالی دلایل گوناگونی دارد که صاحبنظران بارها به آن پرداختهاند.
از نیمۀ دوم دهۀ هشتاد با درهمشکستن اصول و ضوابطی که تا آن زمان در فرآیندهای آموزشی و پژوهشی جاری بود، سیر تخریب شتاب گرفت و بهتدریج با غلبۀ نگاه مهندسی و کمیتگرا، همۀ بنیادهای علمی آسیب دید. این وضعیت بهویژه در رشتههای علوم انسانی ویرانی بیشتری به بار آورد. پایاننامهها و رسالهها و مقالههای پژوهشی به ابزارهایی مکانیکی تقلیل یافتند و وسیلهای شدند برای ارتقا و رزومهسازی. همۀ موازین کیفی به کنار گذاشته شد و همه چیز جنبۀ صوری و شکلی به خود گرفت. اکنون جامعۀ دانشگاهی با انبوهی از مقالات چنداسمی و رسالههای توخالی روبهرو است که هیچکس به آنها مراجعه نمیکند. شرح این داستان پر آب چشم را باید در جای دیگری گفت.
یکی از پیامدهای منفی این وضعیت اکنون در فرآیند جذب اعضای هیئت علمی نیز خود را نشان داده است. مسئولان وزارت علوم به گونهای توجیهناپذیر همه چیز را به جدولهایی مکانیکی تقلیل و داوطلبان جذب را عملاً به آن جانب سوق دادند که زیرکانه جدولهای مذکور را پر کنند و رزومهای بلندبالا بسازند. در این مسابقۀ کمی طبعاً آنچه اهمیت نداشت مطالعۀ عمیق، تأمل و دقت است. داوطلب باید بهجای کتاب خواندن و یا نوشتن مطلبی سنجیده و راهگشا صرفاً مقالهای صوری در مجلهای پژوهشی منتشر کند و دیگر امتیازها را نیز که غالباً جنبۀ صوری و شکلی دارند بهدست آورد. چون ملاکها صوری است و به کیفیت مرتبط نیست و مهمتر اینکه به شخصیت انسانی و علمی فرد توجه نمیشود متأسفانه نتایج همواره مطلوب نیست. واقعیت این است که امروزه وضعیت در رشتههای علوم انسانی به گونهای است که باید در هر رزومهای به تردید و به دیدۀ منفی نگریست مگر اینکه خلاف آن ثابت شود. درواقع، در بسیاری مواقع، وضعیت به گونهای است که رزومههای بلندبالا عملاً نقض غرض است. طبیعی است هنگامیکه بهجای توجه به محتوای مقاله و نقش آن در پیشبرد دانش، به عنوان مجلۀ پژوهشی یا درجۀ آن توجه شود نتیجه از قبل معلوم است.
این در شرایطی است که وضعیت ادارۀ مجلههای پژوهشی و دادوستدهایی که در آنها جریان دارد خود مصیبت دیگری است. اگر بدبینانه به قضایا بنگریم متأسفانه باید گفت که وضعیت پژوهشهای دانشگاهی حوزۀ علوم انسانی، خواسته یا ناخواسته، موجب شکلگیری نوعی «فساد» ویرانگر شده است و با تعمیم آن به جذب اعضای هیئت علمی عملاً دور باطلی را پدید میآورد که راه برونشد از آن بسیار دشوار خواهد بود. آیا وقت آن نرسیده است که مسئولان وزارت علوم در حوزۀ علوم انسانی دانشگاهها چارهای بیندیشند؟»