به گزارش افق امروز
به نقل از خبرنگار ایرنا، نشست «بنبست اطلاعرسانی» پیش از ظهر امروز، سهشنبه ۲۷ مرداد با حضور محمد خدادی معاون مطبوعاتی دولت روحانی، احسان صالحی دبیر شورای اطلاع.رسانی دولت رئیسی و محمد گلزاری دبیر شورای اطلاعرسانی دولت پزشکیان در دفتر توسعه آموزش رسانه برگزار شد.
محمد خدادی در این نشست اظهار داشت: بحران اصلی ما دستگاههای روابط عمومی است. کلمه روابط عمومی غلط است و اکنون ارتباطات دست است. این دستگاهها باید محل دسترسی به اطلاعات باشد ولی خودش رسانه شده است. در طول این سالها تجربه موفق و شکست خورده داشتیم. در جنگهای ۱۲ و ۴۰ روزه، انتظار حمایت از مردم را داشتیم و در کرونا تکلیفی به گردن مردم بود. این نشان میدهد تجربه موفق هم داشتیم. آنجایی که متولی اداره جامعه به فهم موضوع برسد و با مردم صادقانه رفتار کند.
وی افزود: بحرانهایی مثل هواپیمای اکراینی بوجود میآید که حتی خود رسانهها نیز نمیدانند چرا بوجود آمده است. هیچ کس هیچ چیزی نمی گفت. و از رسانه میخواستند موضوع را حل کند. اعتماد مردم با عمل جمع میشود. باید اعلام حداقلی و اقدام حداکثری کنیم. چه اصراری است بگوییم که همه تحریمها را برمیداریم و همه را مسکن دار میکنیم؟ این تلقی اشتباه از روزنامه و روزنامهنگاران وجود دارد. بحران تولید میشود و میگویند بروید و این مسأله را حل کنید. بنزین را گران میکنند و میگویند حالا رسانه برود و این موضوع را حل کند.
وی افزود: بخشهای ارتباطی دستگاهها به محل ارتباطی رییس دستگاه تبدیل شده است. اینها به جای این که واقعبینانه با مردم برخورد کردند به محل تبلیغات تبدیل شدهاند و به جای نیوز به ویوز تبدیل شدهاند و دنبال این هستند که بگویند «ما خوبیم.» رسانهها بلد نیستند سوژهها را بپرورانند. مستندات سوژهها به جای دیتا و اطلاعات شده، نظر این و آن. این که سوژه نیست. ما در رسانه دنبال دیدگاه نظر مردم نیستیم. دنبال دیدگاه مقامات هستیم.
خدادادی در ادامه گفت: از دل شورای اطلاعرسانی و قرارگاه چیزی درنمیآید. دوران اینها تمام شده است. از دل شورای اطلاعرسانی چیزی در نمیآید. این کارها برای گذشته بود. باید کار جدید کرد. جریان رسانه با مردم درگیر نیست. با خودش درگیر است. صداوسیما یک چیزی میگوید، روزنامه و این رسانه و آن رسانه جوابش را میدهد. مردم اصلا برای رسانهها وجود ندارند. هر وزارتخانه رفته برای خودش خبرگزاری گرفته. برخی هم رفتند برای خودشان روزنامه راه انداختند. حتی الان مسجد هم خبرگزاری دارد.
معاون مطبوعاتی دولت روحانی بیان کرد: در کجای دنیا مقاماتش این همه حرف میزنند؟ این همه نماینده مجلس. کار به جایی رسیده که فرمانده سپاه شهرستان فومن حرف میزند و بهشت و جهنم درست میکند و ما دنیا آن را پوشش میدهد. و کشور به مشکل میافتد. سرمایه اجتماعی در صداقت و سلامت است. نه در خبر. نه در پوشش. سرمایه اجتماعی نتیجه عمل دولتها است نه در نتیجه اعلام این که ما این کار را کردیم و آن کار. در دولت روحانی وقتی مسأله بنزین بوجود آمد همه رسانههای کشور را صدا کردم. حتی ادمین های تلگرامی. به همه گفتم فردا شب بنزین گران میشود. اما شما خبر را نزنید. هیچ کس هم خبر را نزد.
باید روی موضوع سرمایه اجتماعی کار کرد
احسان صالحی دبیر شورای اطلاعرسانی دولت سیزدهم هم گفت: سرمایه اجتماعی در حوزه رسانه بحث مهمی است. بعد از خروج ترامپ از برجام، به همان نسبت مسیر ارتباطی دولت با افکار عمومی دچار اختلال میشود و این در خصوص بحث افزایش قیمت بنزین و … مصداق دارد. باید روی موضوع سرمایه اجتماعی کار کرد. بخشی، داخلی است و بخشی هم ناشی از دستکاریها از بیرون است.
وی افزود: ساختارهای مختلفی را برای حل مشکلات بوجود آوردند که گاه بینتیجه بوده. مثلا بحرانها در کشور جنبه امنیتی پیدا کرده. در نتیجه شورای عالی امنیتی وارد شد. بعد قرارگاه امام صادق را تشکیل دادند. بعد دیدند که زیست مردم در فضای مجازی است رفتند شورای فضای مجازی تشکیل دادند که رسانه را از آنجا کنترل کنند. گاه جواب داده و گاه مشکلات را بیشتر کردهاند. ساختارهای مختلف را ایجاد کردیم؛ با این نگاه که ساختار کم داریم و برای حل مشکل باید دنبال ساختارهای جدید برویم و این منجر به اختلال در اقدامات و موازی کاری شده است. باید بررسی شود که کدام یک از این ساختارها لازم است و بین اینها تقسیم کاری شود.
صالحی گفت: اتاقهایی که در آن تصمیمات گرفته میشود به گونهای طراحی شدهاند که ارزیابیهای دیگران به این اتاقها جایی ندارد. نهایت این که مشکلاتی بوجود میآید و سپس از رسانه میخواهند مشکل را حل کنند. ما در دوره خودمان میخواستیم به این مشکلات نظم بدهیم. اما برخی که مثلا در دبیرخانه شورای عالی امنیت بودند به جلساتی که تشکیل میدادیم نمیآمدند و میگفتند ما بالادست هستیم.
وی افزود: ما سالهاست که در دولت و بخشهای حاکمیتی، نسبت به افکار عمومی مسیری را رفتیم که سرمایه اجتماعی ما کم و کمتر شد. سرمایه اجتماعی با کارآمدی و صداقت بوجود میآید. اگر این دو را افکار عمومی ببیند، نزدیکتر میشوند. اگر کارآمدی دولت و نهاد حاکمیت دچار مشکل است، بخواهید با دستکاری در رسانه این را مشکل را حل کنید وضع بدتر میشود.
دبیر شورای اطلاعرسانی دولت سیزدهم تاکید کرد: ما آدرس را نباید غلط بدهیم. باید روی کارآمدی تمرکز کنیم. و البته گفتگو با مردم نیز نباید غافل شد. هر جا با مردم صادقانه صحبت کردیم آنها با ما همراه شدند. مثل حذف ارز ترجیحی در دولت سیزدهم. به مردم گفتیم که وجودش چه مضراتی دارد. باید حذف شود. و خب حذف شد و مردم هم همراهی کردند. سرمایه اجتماعی با کارآمدی و صداقت بوجود میآید. اگر این دو را افکار عمومی ببیند، نزدیکتر میشوند. اگر کارآمدی دولت و نهاد حاکمیت دچار مشکل است، بخواهید با دستکاری در رسانه این را مشکل را حل کنید وضع بدتر میشود.
صالحی با بیان این که رویکرد صداوسیما قابل دفاع نیست بیان کرد: حتی میبینیم که مدیران آن نیازهای مردم را منکر میشوند. حتی نیازهای سرگرم کننده مردم را منکر میشوند. در حوزه اطلاعرسانی هم همین طور رفتار میکنند. این آسیب فقط به رسانه نیست. این آسیب متوجه کلیت حاکمیت و مردم است. بحث صداوسیما مهم است. باید به آن توجه شود.
باید نهادهای موازی اطلاعرسانی دولتی را تجمیع کنیم
محمد گلزاری دبیر شورای اطلاعرسانی دولت چهاردهم هم گفت: ما سالهاست که در دولت و بخشهای حاکمیتی، نسبت به افکار عمومی مسیری را رفتیم که سرمایه اجتماعی ما کم و کمتر شد. سال ۸۳ رهبر شهید از حوزه اطلاع رسانی دولت آقای خاتمی گلایه میکنند. اما میبینیم که نه تنها این رویه درست نشد، بلکه در دولت احمدینژاد و بعد دولت روحانی و سپس در دولت آقای رییسی و الان هم در دولت فعلی ادامه پیدا کرد.
حاکمیت و دولت نمیداند که کجا باید صدای مردم را بشنود. و چون نمیتواند صدای آنها را بشنود یا صدای خود را به مردم برساند، ساختار پشت ساختار ایجاد کرد. کار نه تنها بهتر نشد بلکه بدتر شد.
وی افزود: ما تصمیم گرفتیم با یک مسیر سهگانه نظام جامع اطلاع رسانی را تدوین کنیم. با مصوبه هیات وزیران پیش رفتیم و ۲۳ کشور را بررسی کردیم. در منظر دولت و ارتباطات دولتی بررسی کردیم و هر کدام از کشورها با دستهبندیهای متفاوت نزدیک به نظام ارتباطات ما و یا دور. به این نتیجه رسیدهایم که باید نهادهای موازی اطلاعرسانی دولتی را تجمیع کنیم. راهی نداریم. چارهای نداریم. جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان نشان داد که جایی پیروز هستیم که تیم چابک داشته باشیم. ساختارهای موجود نظام اطلاع رسانی را فربه و کند کرده است.ما هیچ پشیمانی از این رفتارها نداریم و دوباره ایجاد ساختار میکنیم. امید است حکمرانی اطلاع رسانی را اصلاح کنیم.
گلزاری تاکید کرد: سال به سال رسانهها را ضعیف کردیم بعد دنبال مرجعیت رسانه هستیم. روزنامهنگاران در سال ۷۹ متعلق به طبقه متوسط به بالای جامعه بودند اما الان خبرنگاران و روزنامهنگاران ما به طبقه محروم و فرودست رفتند.
دبیر شورای اطلاعرسانی دولت چهاردهم با تاکید بر این که باید روی اینستاگرام تمرکز کنیم توضیح داد: این همه قرارگاه وجود دارد اما دریغ از اثر گذاری. ما نباید از اینستاگرام غافل بشویم. باید فیلترینگ آن را رفع کنیم و در عین حال از ظرفیتهای آن برای ارتباط با مردم استفاده کنیم. بودجه شورای اطلاع رسانی دولت، چهار دهم بودجه یک قرارگاه رسانهای معروف است.
وی تاکید کرد: پزشکیان میگوید که شبکه ارتباطی دولت باید از تهران تا روستاها کشیده شود. ما درصدد هستیم این شبکه را بوجود آوریم.
در این نشست این موضوعات که چرا دولتها در سالهای اخیر، با وجود برخورداری از نهادهای رسمی اطلاعرسانی، نمیتوانند تحولات اجتماعی را بهموقع تشخیص دهند و متناسب با تغییرات جامعه، شیوه ارتباط خود را بازتعریف کنند؟ چرا شوراهای اطلاعرسانی دولتها در بزنگاههای حساس، گاه به جای آنکه پیشدستانه عمل کنند، در موقعیت واکنش به بحران قرار گرفتهاند؟ و «بنبست اطلاعرسانی» در رابطه دولت و جامعه مورد بررسی قرار گرفت. (ادامه دارد).