به گزارش افق امروز
به نقل از خبرنگار کتاب ایرنا ، نمایشگاه کتاب «یک تجربه تاریک» با تمرکز بر تاریخ معاصر ایران با حضور ۱۱۰ ناشر و حدود دو هزار عنوان کتاب، همچنین برگزاری ۹ نشست تخصصی از ۲۶ مرداد تا چهار شهریور به شکل حضوری در باغ کتاب و مجازی در بازار کتاب برگزار شد.
در بازار کتاب یک بخش برای این رویداد طراحی شد، با ورود به این بخش امکان دسترسی به کتابهایی که در ۲۵ صفحه بارگذاری شده است، دیده میشود. در هر صفحه ۲۰ کتاب و در صفحه آخر فقط سه کتاب بارگذاری شده است، بررسی این صفحات نشان میدهد مخاطب نمایشگاه در فضای مجازی امکان دسترسی به فقط ۴۸۳ عنوان کتاب را دارد.
با مراجعه به باغ کتاب مشاهده شد که یک ردیف از میزهای کتاب این مجموعه به کتابهای نمایشگاه «یک تجربه تاریک» اختصاص داده شده است. در باغ کتاب هم فضای محدودی برای فروش کتابهای این نمایشگاه تخصیص داده شده است، البته بخشی از کتابها هم در فضایی جداگانه نمایش داده میشوند و در این بخش مخاطبان میتوانند کتابها را بررسی کنند.
مایشگاه کتاب «یک تجربه تاریک» به عموم مردم توجه دارد
برای روشن شدن مسائل گفت وگویی با محمدحسین کریمیپور دبیر اجرایی نمایشگاه داشتیم که در ادامه میخوانید:
این نمایشگاه برای چهارمین دوره برگزار میشود چرا اطلاعرسانی برای دورههای قبل کم بود، آیا در آن دورهها هم نشست خبری و اطلاعرسانی به همین شکل انجام شد؟ این دوره با دورههای قبل چه تفاوتی دارد؟
در سه دوره قبل، کم و بیش نشست خبری برگزاری شد اما به دلیل انقطاع زمانی در برگزاری این رویداد که سومین دوره آن دو سال قبل برگزار شده، ممکن است حافظه تاریخی دقیقی وجود نداشته باشد. اهدافمان در سه دوره قبل شناساندن موضوع تاریخ معاصر در قالب ادبیات به مخاطب و شبکهسازی برای ناشران و فعالان و دستاندرکاران این حوزه بود، دورههای قبل این نمایشگاه بیشتر جنبه پژوهشی و کمتر جنبه تبلیغی داشت و در این دوره نمایشگاه بیشتر جنبه عمومی پیدا کرده و به همین دلیل برای آن فعالیتهای رسانهای بیشتر از دورههای قبل برنامهریزی شده است، میبینیم که امروز اطلاعرسانی و آگاهسازی بیشتری انجام شده است.
در دورههای گذشته بیشتر، مخاطبان تخصصی، پژوهشگران و اساتید دانشگاه را هدف قرار داده بودیم، در این دوره به عموم مردم توجه کردیم و مخاطب نسل جدید را به عنوان جامعه هدف، در نظر گرفتیم، تا آینه تمام نمایی برای انعکاس وقایع ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ برای مخاطبان باشیم.
استقبال به چه شکل بود و مردم چقدر درباره برگزاری این رویداد آگاهی داشتند؟ تبلیغ در کجا انجام شد زیرا تبلیغات شهری نداشتیم.
اصولا نمایشگاههای تخصصی اساس خود را دارد و نمایشگاه فراگیر نیست که عموم مردم در آن شرکت کنند، حتی اگر اطلاعرسانی شهری هم داشته باشیم اتفاق خاصی رخ نمیدهد بلکه باید در جامعه هدف به سراغ مخاطب دانشگاهی و مراکزی که این مخاطبان آنجا هستند، برویم و آنجا اطلاعرسانی انجام شود. به همین دلیل از طریق شبکههای مجازی، صدا و سیما و شبکه شاد وارد عمل شدیم. پس نمایشگاههای تخصصی حتی برای کودک و مباحث دیگر مخاطب خاص خود را دارد و بحث تبلیغات شهری و محیطی برای مخاطب خاص ضرورت ندارد.
اطلاعرسانی را در چهار دسته انجام دادیم، یکی بهرهگیری از صدا و سیما، واحد مرکزی خبر و فضای مجازی و اطلاعات رخدادها را در آنها منعکس کردیم. اینکه آیا این فعالیتها مطلوب است یا نه بحث ثانویه است، زیرا برنامهریزی این دوره برای گذر از بحث تخصص به عموم مردم است و در آینده گسترش پیدا میکند. معمولا در بحث کتاب استقبال در بخش تخصصی نسبی است و استقبال خوبی به نسبت انتظارات ما وجود داشت.
گفته شده این نمایشگاه در همکاری مجمع ناشران انقلاب اسلامی و خانه کتاب برگزار شده…
و باغ کتاب، موسسات تاریخ پژوهی و موسسه قدر ولایت. هسته اولیه این نمایشگاه چند سال قبل تشکیل شد و کلیه موسسات تاریخپژوهی گردهم نشستد و ستادی را تشکیل دادند. به فراخور اجرا در محیطهای مختلف امروز رویدادهای مختلف را برنامهریزی کردیم، فقط به عرضه کتابهای فیزیکی بسنده نکردیم و برنامههایی برای نمایشگاه فیزیکی و مجازی داشتیم، نمایشگاه مجازی در سامانه بازار کتاب برگزار شد و ناشران و کتابفروشیها در آن هزار و ۷۰۰ تا هزار و ۸۰۰ عنوان کتاب را عرضه میکنند.
همچنین در نمایشگاه «یک تجربه تاریک» ۹ نشست تخصصی برگزار کردیم و نمایشگاه آثار کاریکاتور و عکس در کنار نمایشگاه برگزار شد. موضوع نمایشگاه آثار هنری، گرافیک و کاریکاتور با موضوع ۲۸ مرداد است. همچنین نشستهای بحث و بررسی کتابهای شهید اندرزگو در این رویداد برگزار شد تا مخاطب بتواند با ابعاد سلطه امریکا و تاثیر پهلوی آشنا شود. ۲۸ مرداد نقطه نمادین شروع ورود امریکا به عنوان کشور سلطهگر در کشو ما است.
این نمایشگاه میتواند نقطه عطفی باشد تا با شناختن آن حافظه عمومی را تقویت کنیم و این حافظه میتواند نشان دهنده ابعاد مخالفت روابط امروز امریکا و ایران باشد. شناخت واقعه ۲۸ مرداد کمک میکند که بتوانیم تحلیل مناسبی از وقایع این روزها داشته باشیم.
خانه کتاب کدام بخش از مسئولیتهای برگزاری نمایشگاه را بر عهده دارد؟ بودجه نمایشگاه را کدام نهاد تامین کرده است و تخفیفها توسط کدام بخش تامین میشود؟
خانه کتاب در سه زمینه یار و همراه ما است، یک بخش فضای مجازی و سامانه بازار کتاب، دوم حمایتهایی که در پس یارانه و کمکهای بیشتر انجام میشود، زیرا ما دو نوع تخفیف داریم یکی در نمایشگاه فیزیکی و دیگری در نمایشگاه مجازی است و تخفیف در نمایشگاه مجازی توسط خانه کتاب تامین میشود.
همچنین خانه کتاب دادههای اولیه را برای شناسایی اولیه آثار در اختیار برگزارکنندگان نمایشگاه گذاشت؛ اطلاعات درباره حدود ۱۸ هزار و ۳۷۰ عنوان کتاب را که در ۱۰ سال اخیر منتشر شده است، خانه کتاب از اسناد و مدارک خود استخراج کرد و در اختیار گروه و کمیته علمی قرار داد.
بودجه را خانه کتاب و مجمع ناشران انقلاب اسلامی داده است؟
بودجه، نمیدانم چرا اینقدر بر بودجه تاکید دارید؟ بودجه از چند منبع موسساتی مانند قدر ولایت، مجمع ناشران انقلاب اسلامی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از طریق خانه کتاب باغ کتاب تامین شده است.
در نشست خبری گفته بودید ۲ هزار و ۱۰۰ عنوان کتاب در این نمایشگاه عرضه خواهد شد، اما کتابها در یک ردیف از سکوهای باغ کتاب چیده شدهاند، چرا تعداد کتابها تا این اندازه محدود است؟
۲ هزار و ۱۰۰ عنوان کتاب در نگاه اولیه بود و برخی از کتابها در دست ناشر موجود نیست، به هزار و ۷۰۰ کتاب رسیدیم، بخشی از عناوین که تکراری بود حذف شد و کتابهایی را که با موضوع ۲۸ مرداد مرتبط نبود، یا با قسمتهایی کوتاهی از آن مرتبط بود حذف کردیم تا به موضوع برگزاری نمایشگاه پرداخته شود.
الان چه تعداد کتاب در نمایشگاه کتاب «یک تجربه تاریک» برای فروش در نظر گرفته شدهاست؟
دو بخش کتاب در ارتباط با نمایشگاه کتاب «یک تجربه تاریک» در باغ کتاب وجود دارد یکی در سکوی کتابهای خاص و دیگری در قفسهها پخش شده است و تقریبا هزار و ۵۰۰ کتاب مرتبط با این رویداد در باغ کتاب موجود است. برای اینکه مخاطبهایی را که هدف نمایشگاه نیستند حذف نشوند و کتابها به صورت طبیعی در کلیه قفسهها باشند و به صورت پیشداورانه انتخاب نشوند، بخشی از کتابها کودک و نوجوان و بزرگسال در میان قفسهها پخش شد.
اطلاعرسانی به ناشران چگونه انجام شد؟ در دولت قبل خانه کتاب و مجمع ناشران انقلاب اسلامی همسو بودند، در این دوره خانه کتاب میتوانست بخش دیگری از ناشران را هم وارد این رویداد کند، آیا تعداد ناشران این دوره از دورههای قبل بیشتر است؟
این نمایشگاه ناشر محور نیست و ساختار خاص و تعریف شده دارد. بازار کتاب سامانهای برای کتابفروشان است و ناشران در همه دورهها نقشی در برگزاری این رویداد ایفا نمیکند. دوم عملیات اجرایی در باغ کتاب هم موضوع محور است، کتابها در این مجموعه تقسیمبندی موضوعی شده و ناشر صاحب موضوع نیست و به همین دلیل در میان دولت قبل و این دولت تفاوتی در برگزاری رویداد وجود ندارد.
لیستی از کتابها را که انتخاب کردیم، یکسویه نیست جذب ناشر مهم نیست بلکه جذب اندیشه و تنوع را طلب کردیم، زیرا میخواستیم این رویداد ملی از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار بگیرد و برای تاثیرگذار بودن آن قرائت واحد را قبول نداریم، قرائتهای متکثر و مستند را قبول داریم. ما نمیتوانیم ناشر را معیار قرار دهیم بلکه تعداد عناوین در بررسی تطبیقی میتواند مورد سنجش قرار بگیرد.
در مقام اجرا، در تفاوت دورههای قبل و این دوره، در دوره اول در یک پلتفرم به نام «کتابیکا» مستقر بودیم که کتابفروشی فیزیکی محدود و دانشگاهی بود زیرا رویکرد ما تبیینی و پژوهشی بود؛ از دوره سوم به پلتفرم ملی و در دوره چهارم به ارائه فیزیکی رسیدیم و این مسائل موجب شد که مخاطبهای عموم هم بتوانند به آن مراجعه کنند.
چرا در سامانه بازار کتاب فقط ۴۸۳ عنوان کتاب بارگذاری شده است؟
این بحث اولیه است، زیرا تهیه و موجود و عرضه کردن کتاب فرایند است و مقطع نیست. در سامانه بازار کتاب هزار و ۵۱۶ کتاب برای ارائه توسط کتابفروشان تایید شده نه برای مخاطبان.
در مرحله اول از خانه کتاب عدد ۵۶۸ کتاب را دریافت و فروشگاهها موجود کردیم که شاید این چند روز تعدادی از عناوین تمام شده باشد. باید توجه داشت کتاب تاریخ، اثری خاص و حجیم است و ویترین و فضای فروشگاه را اشغال میکند و معمولا میان کتابها گم میشود و فروشگاهها باید امکان فروش کتاب را داشته باشند تا موجود کنند به همین دلایل در هر فروشگاهی موجود نیست.
قرار بود بیش از دو هزار عنوان کتاب در بازار کتاب و باغ کتاب موجود باشد؟
کتابفروشیهای پاتوق کتاب این آثار را در روزهای آینده، موجود میکنند. عدم موجود بودن کتابها حتی در نزد ناشر یک دلیل این فقدان بود، همچنین این روزها ناشران کتاب را در انبار نگه نمیدارند و معمولا چاپ بر اساس تقاضا است.
همچنین در بررسی کارشناسی برخی از موضوعات از مجموعه خارج شدند، زیرا در مرحله ابتدایی کاتولیگ کتابها را مطالعه کرده بودیم و نه خود آنها را، در نتیجه عدد اولیه غیر واقعی نبود بود و این عدد غیرواقعی نیست.
مردم و ناشران از برگزاری نمایشگاه خبر ندارند
اینطور که دیده میشود، این نمایشگاه کاملا تخصصی برگزار شد و مردم از برگزاری آن اطلاع ندارند. در گفتوگو با ناشران خبرنگار ایرنا متوجه شد که بخشی از آنها هم از برگزاری این رویداد بیاطلاع هستند.
با هر مخاطبی در باغ کتاب صحبت شد از برگزاری این رویداد خبر نداشتند، حتی بنرها و ویدئووالهای(سیستم با چند نمایشگر) بزرگی که در باغ کتاب بودند، نتوانسته بود نظر مردم را به این رویداد جلب کند. مخاطبان باغ کتاب به خرید روزمره خود مشغول بودند.
مساله نخست این است که باید برای ناشران خاصی که در این رویداد حاضر هستند شکل عمومیتری در نظر گرفت. اینکه نهادها و مجامع تخصصی از بودجه خود برای تسهیل فعالیت ناشران همفکر استفاده کنند طبیعی است، همچنین خانه کتاب و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید تصمیمگیریهای کلی برای بهرهمندی عموم از تسهیلات دولتی انجام بدهند. اگر قرار باشد نمایشگاههای تخصصی دیگری هم برگزار شود، باید همه ناشران و کتابفروشان بتوانند از تسهیلات آن استفاده کنند.
در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب که اردیبهشت ۱۴۰۵ برگزار شد ۲ هزار و ۲۹۶ ناشر شرکت کرده بودند، نمایشگاه کتاب «یک تجربه تاریک» یک نمایشگاه تخصصی است اما آیا ۱۱۰ ناشر تعداد محدودی نیست؟
در این روزها که ناشران و کتابفروشان شرایط سختی دارند باید بودجه برای برگزاری رویدادهای عمومی درنظر گرفته شود. این رویداد باید در تمام کتابفروشیهای ایران برگزار شود تا مردم سری به کتابفروشیها بزنند و هم کتابفروشان بتوانند از تسهیلات استفاده کنند. بازار کتاب باید بتواند تمام کتابفروشان را جذب کند. باید مسائلی که برای کتابفروشان مطرح است، پیگیری شود تا تعداد بیشتری از آنها در این سامانه که برایش بودجه قابل توجهی هزینه شده است، فعال شوند.
در این روزها که با تعطیلی مکرر کتابفروشیها مواجه هستیم و ناشران کتابهای خود را به دلیل قیمت بالای کاغذ و زینک و دیگر مسائل مورد نیاز برای کتاب منتشر نمیکنند، سزاوراتر است که اگر برنامهای برای برخورداری از تسهیلات انجام میشود که برای تمامی گروهها در نظر گرفته شود.